Zinloze bureaucratische handelingen

29 december 2016

Onlangs heeft de Nederlandse Federatie van Universitaire medische centra (NFU) een lijst gemaakt van ruim 1300 (medische) handelingen die niet effectief zijn, of in een nog slechter geval zelfs schadelijk zijn voor de patiŽnt. Het betreft handelingen die niet evidence based zijn of erger nog schadelijk voor de patiŽnt (althans volgens Minister Schippers). 

Ik woonde op een keer een presentatie bij van een hoogleraar Veiligheid die in opdracht van een zorgverzekeraar in kaart had gebracht hoe (groot) in de (Amsterdamse) ziekenhuizen het gebruik van arthroscopie was bij de diagnostiek van een meniscusletsel in de knie. Volgens de richtlijn is dit niet nodig en kan de diagnose met minder intrusieve middelen worden vastgesteld. Er was maar ťťn ziekenhuis (lees maatschap orthopedie) dat zich aan deze richtlijn hield. In ťťn ziekenhuis werd zelfs in alle gevallen een arthroscopie toegepast. Vreemd genoeg werd in al die gevallen de keuze van de arts, de arthroscopie, wel betaald. Hetzelfde maakte ik mee in het psychiatrische ziekenhuis waar ik werkte. In de richtlijn schizofrenie stond destijds dat bij de behandeling met farmaca Haldol het middel van de eerste keuze was. De afspraak was dat bij afwijkingen van dit protocol de psychiater in kwestie schriftelijk verantwoordde waarom hij dat deed. Eťn van de psychiaters lapte die afspraak consequent aan zijn laars en schreef een ander middel voor, dat vele malen duurder was. Toen er werd ingegrepen beriep hij zich op zijn recht als arts eigen keuzes te mogen maken. 

En zo worden er heel veel ingrepen/behandelingen gedaan die niet evidence based zijn, maar de vraag is natuurlijk of dat altijd verkeerd is. Ik was enige tijd geleden voorzitter van de multidisciplinaire richtlijn van de behandeling van patiŽnten die lijden aan schizofrenie. Er zijn niet veel behandelingen die voldoen aan de eis dat zij evidence based zijn: het gebruik van farmaca zoals Haldol en Risperdal, IPS en bijvoorbeeld ook muziektherapie (als het tenminste gegeven wordt door hoogopgeleide Chinese muziektherapeuten) zijn dat wel. Maar de patiŽnten die bij deze richtlijn ontwikkeling betrokken waren hechtten het meeste aan de lotgenotencontacten. Helaas voor hen was er geen enkele evidence voor het effect van deze lotgenotencontacten, maar gevaarlijk waren ze zeker niet, en zij gingen er dan ook mee door. 

Hoe terecht ook dat zinloze behandelingen niet meer worden uitgevoerd, het gevaar van dit soort lijsten is dat zij door zorgverzekeraars kunnen worden misbruikt om ontwikkelingen in de behandeling tegen te houden. Zo is de reikwijdte van EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) allang groter dan alleen maar de behandeling van mensen met post-traumatische stressstoornissen, maar mag je deze methode bij iemand die aan een depressie lijdt niet toepassen. Zo niet-doende onthoud je een patiŽnt een belangrijke behandeling. Dat kan de bedoeling niet zijn. 

Iets anders. Minister Schippers heeft om deze lijst van het NFU gevraagd en is erg blij dat hij er is. Het is mij bekend dat zij alle ontwikkelingen in de zorg die door haar zijn ingezet positief beoordeelt, maar de meeste werkers in de gezondheidszorg die ik spreek - en dat zijn er veel – klagen over alle zinloze handelingen die zij moeten doen en die hen afleiden van de taak waarvoor zij staan: PatiŽnt behandelen op een verantwoorde manier. 

Ik wil haar vragen of zij ook wil vragen om een lijst van zinloze bureaucratische maatregelen.


U kunt Wouter van Ewijk op twitter volgen via @Ewijk_Wouter 

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Verslavingszorg verdient beter imago

De verslavingszorg heeft een imagoprobleem. Psychiaters, psychologen en andere therapeuten zijn vaak te somber over de resultaten die we bereiken, vindt Ruud Rutten, bestuurder van Tactus verslavingszorg. 'We hebben in de kliniek wel enkele 'Herman Broodjes' rondlopen die hun hele leven begeleiding nodig hebben, maar de meeste mensen overwinnen na één of enk... Meer

Reageer |  reacties

Halsema wijst de weg naar sensationeel Corona-onderzoek

En wij maar boos zijn op het schutterende stadshoofd. Musical tycoon Albert Verlinde verwoordt het nog het best: "ze spuugt ons in het gezicht". Goed gevonden, in Corona-tijd staat dat gelijk aan poging tot moord. Maar volgens Halsema waren er geen fouten gemaakt op de Dam. Integendeel. Alle voorspellingen, zei ze, waren blijven steken op enige honderden act... Meer

Reageer |  reacties

Dit is de zwartste bladzijde uit de
coronageschiedenis

Ik weet niet hoe het u vergaat, maar in deze coronacrisis heb ik regelmatig de neiging om Prediker te lezen. En dat terwijl ik al sinds mijn elfde van God los ben. 'Wat geweest is, dat zal er zijn, en wat gedaan is, dat zal gedaan worden; er is niets nieuws onder de zon.' Prediker observeerde alles wat mensen deden en concludeerde: alles is ijdelheid en het ... Meer

Reageer |  reacties