PatiŽntenverhalen, mensenkennis en zelfbescherming verplicht

27 november 2014

Vaak wordt beweerd dat artsen niet naar hun patiŽnten luisteren. Dat ze hun patiŽnt behandelen als nummer en niet als mens. De afgelopen drie jaren heb ik veel artsen ontmoet. Met de meest uiteenlopende specialismen. Huisarts, oncologisch chirurg, internist, plastisch chirurg, neuroloog, bestralingsarts en zelfs een duikarts. Zo verschillend als ze gespecialiseerd waren, zo verschillend waren ze ook in hun manier van doen, in de manier waarop zij communiceerden.

De chirurg, die mij moest vertellen dat het foute boel was in mijn lijf, kreeg te maken met een communicatiefoutje op haar afdeling. Mijn echtgenoot en ik zaten – in het welbekende artsenkamertje, met welbekende behandeltafel en dozen vol met paarse handschoenen - gespannen te wachten op de uitslag van een biopsie. Toen zij binnen kwam, keek zij meelevend. Dat was oprecht, niet gespeeld, daar ben ik van overtuigd. Ze gaf ons een hand en ging zitten. “U hebt de uitslag al telefonisch gehoord en ik ga u vertellen hoe we nu verder gaan.”

ZŪj zag direct aan ons, dat wij die uitslag nog helemaal niet telefonisch hadden gehad en Ūk zag direct een verandering in haar mimiek. Ze werd koel en zakelijk. Ze moest van rol veranderen. Van behandelend arts naar brenger van het slechte nieuws. En tegen dat laatste wapende zij zich.

Is dat fout? Nee. Zij moet immers iedere dag slecht-nieuws-gesprekken voeren. Daar heb je een methode voor nodig, zodat je er als arts zelf niet aan onderdoor gaat. Als patiŽnt begrijp ik dat volledig. Het vervolg van het gesprek verliep voor ons emotioneel, zij bleef afstandelijk, maar wist ons wel gerust te stellen.

Horkerig gedrag
Ik heb echter ook artsen gesproken die zich niet afstandelijk en koel opstelden, maar gewoon horkerig gedrag toonden. Een andere arts die mij ook vertelde dat er van alles misging in mijn lijf, besefte blijkbaar niet dat dit mijn leven op zijn kop zette. Want hij meende er smalend aan toe te moeten voegen, dat het grotendeels mijn eigen schuld was, omdat ik in het verleden had gerookt. Nadat hij dat gezegd had, liep hij schouderophalend weg en mocht ik naast verdriet en pijn ook woede aan mijn lijstje van gevoelens toevoegen. 

Is dat dan fout? Ja! Deze dokter had moeten weten dat hij deze mededeling niet op zo’n moment hoefde te doen. Het deed niet ter zake, was niet constructief en het was zeker niet in mijn belang om mij op dat moment op fouten ui t het verleden te wijzen. Bovendien; maken we die niet allemaal?

PatiŽntenverhalen
Om dit soort zaken te voorkomen, moet er volgens mij in de opleiding van toekomstige artsen iets drastisch veranderen. Veel universiteiten laten sinds een aantal jaren geneeskunde studenten al in het eerste jaar omgaan met patiŽnten. Van mij mag dat nog wel een stapje verder gaan. Maak patiŽntenverhalen verplichte kost. Laat toekomstig artsen verschillende van die verhalen analyseren, aangevuld met gesprekken met de schrijvers van die verhalen. Maak dit af met een aantal colleges “mensenkennis” en “zelfbescherming” en wij patiŽnten krijgen heel andere dokters voorgeschoteld. En voor nu? Zorg dat in ieder geval op ieder congres waar dokters bij elkaar komen ook ťťn patiŽnt te horen is. 

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Een zondebok aanwijzen helpt niet

In het boek ĎVeiligheid in de ggz. Leren van incidenten en calamiteitení dat psychiater Alette Kleinsman en calamiteitenonderzoeker Nico Kaptein onlangs publiceerden, komen drie lessen steeds weer terug. Een: het helpt niet om Ė in het geval van een ernstig incident of calamiteit Ė een zondebok te zoeken, want fouten worden gemaakt als sluitstuk van een proces waaraan allerlei professionals een bijdrage leveren. Twee: zorg voor een open cultuur waarin iedereen zich vrij voelt om elkaar aan te spreken. En drie: zorg ervoor dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor veiligheid.
Meer

Reageer |  reacties

Duizend bloemen, een paar teveel

Hoogleraar Jim van Os sprak recent in NRC Handelsblad zijn zorg uit over de achteruitgang van de psychiatrie in Nederland. Het toenemend aantal gevallen van euthanasie bij mensen met ernstige psychische aandoeningen is daar volgens hem een symptoom van. De verwaarlozing kost mensenlevens. Hij bepleit een focus op persoonlijk herstel. Marian Draaisma van zorginstelling Pluryn klaagde in dezelfde week in het AD over een verschuiving van werkzaamheden van de jeugdpsychiatrie naar de jeugdzorg. Dit verklaart volgens haar waarom het aantal suÔcides bij de betrokken jongeren nog nooit zo hoog is geweest. Ook hier gaat het om vragen over leven en dood. De oplossing ligt hier in de handen van gemeenten. En GGZ-instelling Emergis in Zeeland dreigde eind augustus met een behandelstop voor de rest van dit jaar. De zorgverzekeraar heeft te weinig zorg ingekocht.
Meer

Reageer |  reacties

FACT-werk en specialistische zorg in ťťn team

ĎBinnen GGZ Noord-Holland-Noord hebben we drie programmaís geschreven die de komende drie jaar hun beslag moeten krijgení, vertelt Marijke van Putten, lid van de raad van bestuur. ĎVoorheen werkten we via twee sporen: de FACT-teams en diagnostisch gerichte specialistische teams. Deze voegen we samen tot geÔntegreerde teams die wijk- en herstelgericht zijn. Teams met ervaringsdeskundigen en IPS-medewerkers die mensen begeleiden naar werk, maar ook met specialistische behandelkennis.í
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten