In de isoleercel, gefixeerd aan bed,
het gebeurde gewoon

15 februari 2018

Op D!scura verschijnt wekelijks een column over professionaliteit in de gezondheidszorg. Verschillende schrijvers leveren een persoonlijke bijdrage.
Ingaande 2018 vragen wij hen een column te schrijven over een thema dat wij hen opgegeven hebben.
Het thema verandert elke 1 ŗ 2 maanden en zodoende bieden we de lezer opinies over een thema vanuit verschillende invalshoeken en achtergronden.
Om het actuele thema kracht bij te zetten, publiceert D!scura ook een interview met een professional of ervaringsdeskundige. Het eerste thema dit jaar is; ‘gedwongen behandeling van welke patiŽnt dan ook, is niet meer van deze tijd’

In het volgende interview spraken met Nico de Louw, lid van de raad van toezicht van Arkin en zeker een ervaringsdeskundige over dit onderwerp. 

In de isoleercel, gefixeerd aan bed, het gebeurde gewoon

Geen gedwongen behandelingen meer? ‘Zonder meer ja zeggen op deze stelling is me te gemakkelijk’, zegt Nico de Louw (71) die op voordracht van de cliŽntenraad in de raad van toezicht van Arkin zit. In de jaren ‘70 werd hij met een psychose in adamskostuum van de straat geplukt en in de isoleercel gezet. Hij weet dat er af en toe een aanleiding is om iemand bijvoorbeeld gedwongen ‘apart te zetten’. Maar wat is ‘af en toe’? Hoe snel is dat, in welke omstandig-heden, hoe vaak, hoe lang?

De eerste keer dat De Louw in een psychiatrische kliniek werd binnengebracht had hij na veertien doorwaakte nachten maar ťťn wens: slapen. Maar dat paste niet in het systeem. Hij moest naar de sportzaal om te basketballen. De Louw: ‘Door slaapgebrek stond ik wankel op mijn benen, toch wilde ik laten zien dat ik een goed sportman was. Ik sloeg tegen de grond en werd daarna letterlijk aan banden gelegd: ik werd vastgebonden aan bed.’

Een jaar later krijgt De Louw opnieuw een psychose. Opnieuw volgt een opname, in een andere kliniek. ‘Ik ging linea recta naar de isoleer waar elk comfort ontbrak: er lag alleen een matras, ik kon niet slapen van de kou. Na mijn ontslag uit die kliniek kreeg ik een terugval. Ik werd naakt van straat gehaald en opnieuw in de isoleercel gezet. De tweede keer was de kamer beter ingericht, ik had nu ook lakens, een deken en een kussen. Ik wist toen op basis van deze ervaringen dat het beter moest in de GGZ en dat ik daar zelf iets aan moest doen. Aan die belofte heb ik me in mijn latere leven gehouden. Jarenlang werkte ik als manager in de zorg. De laatste tien jaar zet ik me via de cliŽntenraad van Arkin in voor cliŽntbelangen.’

Manifest ‘separeervrij’
Vergeleken met 45 jaar geleden is in de ogen van De Louw veel ten goede veranderd. Zo hebben enkele jaren geleden meer dan tien GGZ-instellingen het Dolhuys-manifest ondertekend. Hiermee geven ze aan te streven naar separeervrije zorg. Ook Arkin heeft dit manifest ondertekend. Een goed uitgangspunt, vindt De Louw. ‘Ik denk niet dat separeren helemaal uit te bannen is, maar met een goede grondhouding zijn veel gedwongen behandelingen te voorkomen. Verdiep je als hulpverlener in de cliŽnt. Welk mens zit er achter die verwarde persoon? Heb je alle alternatieven afgewogen, bijvoorbeeld ‘separeren’ op de eigen kamer in de instelling? FinanciŽn mogen hierin eigenlijk geen rol spelen, vind ik. Het is zo zonde als door een krappe personeelsbezetting te snel wordt teruggegrepen op een gedwongen behandeling.’

Echte aandacht

De Louw is blij met diverse zorgvernieuwingen die hij nu om zich heen ziet. Zo kan een High Intensive Care (HIC) helpen om mensen in crisis uit separatie te houden. Met goed getraind personeel, goede methodieken en een intensieve ťťn-op-ťťn benadering. ‘Het is een mooi streven om gedwongen behandelingen terug te brengen tot nul of nagenoeg nul. De beste manier om dat te bereiken is om goede zorg te verlenen, met echte aandacht voor de cliŽnt.’

Discussie
De Louw juicht de discussie toe die nu gevoerd wordt over het wel of niet gedwongen behandelen. ‘Alleen al dat we nu discussiŽren over deze stelling, bewijst dat de inzichten rond dit onderwerp veranderen. Toen ik 45 jaar geleden in de separeercel belandde, was daar geen discussie over. Dat gebeurde gewoon.’

Dit interview is op verzoek van Van Der Hoef & Partners / D!scura uitgewerkt door Ben Tekstschrijver, tekstschrijver gespecialiseerd in de zorg.

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Snor

Het enige geluid dat ik hoor is het getik van de klok. Zo nu en dan springt er een vogeltje uit tevoorschijn, dat een paar keer hard roept. Gelukkig hoef ik daar niets meer mee.Ooit was ik een echt feestbeest, kon ik nachten doorhalen met mijn buurtgenoten. Maar de laatste tijd hoefde ik niet meer zo nodig. Overbodig voelde ik me. Ik was leeg, waar ik ooit v... Meer

Reageer |  reacties

Mensen helpen die Ďde droad effe kwiet biní

Mediant Geestelijke Gezondheidszorg in Twente opende in 2015 de Helmer-Es, een nieuwe High Intensive Care (HIC). Teampsychiater Marije Vermaas voelt zich hier als een vis in het water. Er is ťťn probleem: ze is de enige psychiater op de afdeling, er moet nodig een collega bij. Maar dat is lastig. Veel collega's zien Twente als een uithoek. Ze gooit graag een... Meer

Reageer |  reacties

Deze cliŽnt zit nog steeds in mijn hoofd

AriŽtte van Reekum, psychiater en lid raad van bestuur van GGZ Breburg in Brabant, heeft een open inborst. Niet te beroerd om een fout toe te geven. Toch zit ze soms in een spagaat: een organisatie heeft een structuur en cultuur nodig om open te zijn over fouten en ervan te leren. Maar na een uitzending van Zembla is ze naar de buitenwereld voorzichtiger. ĎH... Meer

Reageer |  reacties