Mama is een dader die straf verdient

14 juli 2015

De Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) vindt dat de overheid moet ingrijpen als aanstaande moeders verslaafd zijn aan tabak, alcohol of drugs. Door die middelen te gebruiken, brengen ze schade toe aan de foetus. Dat betekent bijvoorbeeld dat een moeder onder toezicht kan worden gesteld als ze ‘fors’ rookt, zegt kinderrechter en lid van de RSJ Sonja de Pauw Gerlings . En als zo’n aanstaande moeder niet wil horen, moet ze maar voelen; desnoods krijgt ze gevangenisstraf.

Sushi
Het voorstel impliceert dat de bescherming van het embryo belangrijker is dan het zelfbeschikkingsrecht van de aanstaande moeder. Dat is nogal wat, vooral als de uiterste consequentie hiervan het opsluiten van die moeder is. Wie daarvoor pleit, ziet verslaafde zwangere vrouwen niet als mensen die ziek zijn en hulp nodig hebben, maar als (potentiŽle) criminelen. En waar houdt dit op? Worden zwangeren die sushi eten en tuinieren zonder handschoenen aan straks ook gecriminaliseerd?

Context
Daarnaast rept dit advies met geen woord over de context van gedrag. Zwangeren die verslaafd zijn aan alcohol en drugs hebben meestal meer problemen, zoals schulden, en leven vaak in een ongezonde en onveilige omgeving. Het is nogal rigoureus om een gevangenisverblijf daarvoor als alternatief op te leggen. En een dwangsom die ze niet kunnen betalen, helpt natuurlijk ook geen zier. Een opleiding, werk, geld en een veilig thuis zetten meer zoden aan de dijk – voor de aanstaande moeder ťn voor haar kind.

24 weken
De RSJ vindt dat de rechter zich actief moet gaan bemoeien met de bescherming van embryo’s tijdens de eerste 24 weken van de zwangerschap, want: ‘Vanaf de bevruchting is het kind beschermingswaardig. In die 24 weken kan al veel onomkeerbare schade worden toegebracht,’ aldus Sonja de Pauw Gerlings in de Volkskrant. Zo ontstaat de situatie dat een vrouw wel mag besluiten het leven van een ongeboren vrucht jonger dan 24 weken te laten beŽindigen, maar justitie aan haar broek krijgt als ze een embryo jonger dan 24 weken in een ongezonde baarmoeder laat leven. Hoe logisch is dat?

Tabakslobby
De RSJ maakt zich er niet druk over en houdt het overzichtelijk: verslaafde aanstaande mama’s zijn daders die je moet straffen. Daarbij negeert de Raad niet alleen de context van dat gedrag, maar blijft het advies ‘Prenatale kinderbescherming en de rol van de overheid’ ook akelig stil over bepaalde aspecten van die overheidsrol. Neem bijvoorbeeld het feit dat overheid en tabakslobby het uitstekend met elkaar kunnen vinden.
Wie is er nou het crimineelst: de rokende zwangere vrouw, of de tabaksverslaafde overheid? Een dwangsom voor de schatkist, dat zou ik nou wťl begrijpen.

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Geef mij tijd

Het is september en de vrijwilligers van het Koningin Wilhelmina Fonds voor de kankerbestrijding (KWF) komen langs met de collectebus. Het kan niemand ontgaan zijn. Radio- en televisiespotjes dringen zich aan je op. En waar je maar kijkt maken spandoeken en affiches ons erop attent. GEEF MIJ TIJD. Daarbij wordt meestal ook een portret getoond van iemand met kanker. Ik had zelf ook op zoín foto gekund, maar ik heb nu al vijftien jaar die op hol geslagen cellen en vind eigenlijk dat me sinds de diagnose al verrassend veel tijd is gegund. Daar klaag ik dus niet over. Langzaam aan beweeg ik me naar het moment dat de kanker me de baas is, maar zo ver is het nog niet. Wel heeft de behandeling van de kanker mijn leven danig ontwricht. Niet alleen dat van mij. Mijn vrouw moest op haar vijftigste ook wennen aan een heel andere man in huis. Elke keer dat ik langs een KWF affiche kom denk ik: GEEF MIJ KWALITEITTIJD.
Meer

Reageer |  reacties

Een zondebok aanwijzen helpt niet

In het boek ĎVeiligheid in de ggz. Leren van incidenten en calamiteitení dat psychiater Alette Kleinsman en calamiteitenonderzoeker Nico Kaptein onlangs publiceerden, komen drie lessen steeds weer terug. Een: het helpt niet om Ė in het geval van een ernstig incident of calamiteit Ė een zondebok te zoeken, want fouten worden gemaakt als sluitstuk van een proces waaraan allerlei professionals een bijdrage leveren. Twee: zorg voor een open cultuur waarin iedereen zich vrij voelt om elkaar aan te spreken. En drie: zorg ervoor dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor veiligheid.
Meer

Reageer |  reacties

Duizend bloemen, een paar teveel

Hoogleraar Jim van Os sprak recent in NRC Handelsblad zijn zorg uit over de achteruitgang van de psychiatrie in Nederland. Het toenemend aantal gevallen van euthanasie bij mensen met ernstige psychische aandoeningen is daar volgens hem een symptoom van. De verwaarlozing kost mensenlevens. Hij bepleit een focus op persoonlijk herstel. Marian Draaisma van zorginstelling Pluryn klaagde in dezelfde week in het AD over een verschuiving van werkzaamheden van de jeugdpsychiatrie naar de jeugdzorg. Dit verklaart volgens haar waarom het aantal suÔcides bij de betrokken jongeren nog nooit zo hoog is geweest. Ook hier gaat het om vragen over leven en dood. De oplossing ligt hier in de handen van gemeenten. En GGZ-instelling Emergis in Zeeland dreigde eind augustus met een behandelstop voor de rest van dit jaar. De zorgverzekeraar heeft te weinig zorg ingekocht.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten