Voetbal is simpel, maar simpel voetballen is moeilijk

16 april 2014

‘Hoogopgeleide professionals zijn intrinsiek gemotiveerd en gedijen goed in een inspirerende en motiverende omgeving, die hen ruimte biedt zelf invulling te geven aan de manier waarop zij hun werk inrichten’, vindt hoogleraar Organisatiekunde Mathieu Weggeman.

‘Een waarheid als een koe’ hoor ik de geÔnteresseerde lezer denken, maar niets is minder waar. ‘Voetbal is simpel, maar simpel voetballen is moeilijk’, zegt Johan Cruyff over dit soort zaken.

Weggeman vertelde tijdens het jaarlijkse voorjaarscongres van de Nederlandse Vereniging Van de Psychiatrie op humoristische wijze wat psychiaters graag willen horen over de ruimte die zij nodig hebben goed te kunnen functioneren. Het kost leidinggevenden moeite de juiste snaar te raken bij hun professionals waardoor die kennelijk de kans lopen ongemotiveerd en ongeÔnspireerd hun werk doen. Sterker nog: leidinggevenden zijn in staat intrinsiek gemotiveerde mensen te demotiveren door de manier waarop zij leiding geven, en ze af te leiden van de waarden van het bedrijf.

Dat is een ernstige zaak, en in een tijd waarin er bijna alleen nog maar opgeschreven wordt wat een behandelaar zou hebben kunnen doen als hij niet alleen maar hoefde te registreren is dat wel te begrijpen, maar toch niet te billijken. Sommige leidinggevenden zijn ondanks de meedogenloze bureaucratische rompslomp in staat hun medewerkers te stimuleren tijd te schrijven en te ROM-men, maar met behoud van het plezier in hun werk. Dat is knap, ook al bepleitte Weggeman met zaken als tijdschrijven en ROM-men direct op te houden. Of dat goed is betwijfel ik overigens, omdat het een manier is de professional zich er bewust van te laten zijn dat er een koppeling is tussen geld en de effectiviteit en efficiŽntie van zorg die we leveren. De tijd dat een dokter het onzin vindt zich hier mee bezig te houden ligt achter ons.

Uit een recent onderzoek blijkt dat er behoorlijk wat ontevredenheid is over de waardering die werkers in de zorg van hun bazen krijgen. De klacht is niet alleen dat zij door hun leidinggevenden niet gewaardeerd worden, maar ook dat die niet weten wat er op de werkvloer gebeurt, en dat ze de werkers bovendien teveel opjagen. Hoewel er in het onderzoek geen verband wordt gelegd tussen deze fenomenen lijkt het me wel voor de hand liggen.

Een bestuurder die niet weet wat er op de werkvloer gebeurt of niet begrijpt wat er op die werkvloer gebeurt en zijn medewerkers alleen nog commando’s geeft, zal en kan zich niet gemakkelijk inleven in wat zijn medewerkers motiveert en inspireert, en biedt hun ook niet de ruimte die zij nodig hebben. Hoe slagen sommige leidinggevenden er dan toch in hun mensen wel te stimuleren, te motiveren en aan te zetten tot innovatie?

De gevoelige snaar waar ik het over had, bevindt zich in de buurt van de nucleus accumbens en het ventrale pallidum, maar is nog niet zomaar aan te raken. Gelukkig maar, want van die mogelijkheid zou vast misbruik gemaakt worden. Goede leidinggevenden doen het met zachtere zaken als respect, samenwerken, luisteren en empathie. Iedereen weet dat het zo moet, maar gemakkelijk is het niet. Hier geldt een parafrase op de spreuk van Johan Cruijff: goed leidinggeven is eenvoudig, maar het is niet eenvoudig om het te doen.

Regelmatig duikt de vraag op of het er toe doet dat je als leidinggevende ervaring hebt met het eigenlijke werk, het primaire proces. Anders gezegd, of het om het even is of je als psychiater leiding geeft aan een koekjesfabriek of een forensisch psychiatrische kliniek. Er zijn zonder twijfel goede uitzonderingen, maar mijn ervaring is dat het nodig is de taal die er gesproken wordt in het bedrijf waar je leiding aan geeft te kunnen verstaan, en het is goed te weten hoe weerbarstig de praktijk van de patiŽntenzorg is. Die vaardigheid en kennis bevorderen samen het goede luisteren en voorkomen veel misverstanden.

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Conversietherapie en gedwongen behandeling

Onlangs zag ik een klein berichtje in een medisch tijdschrift, zo'n hoekje met medisch nieuws waar iets geplaatst wordt om de pagina te vullen. Daarin stond dat in 2016 in de Verenigde Staten 60.000 mensen conversietherapie ondergingen. Ik schrok daarvan, maar besef dat het begrip conversietherapie enige uitleg nodig heeft. Wat waren het voor mensen die deze... Meer

Reageer |  reacties

Vrijheid, gelijkheid en broederschap

We laten ons door niets of niemand meer dwingen. Wat leven we toch in een heerlijke tijd. Degenen die ons voorheen dwongen zoals de pastoors, de dominees, de filmproducers, de regisseurs, de acteurs, de bazen, de CEO's, de managers, de rijkelui en de heren van Abraham de Swaan (NRC, 20-1), ze kunnen het allemaal mooi schudden, ze worden aan de schandpaal gen... Meer

Reageer |  reacties

In de isoleercel, gefixeerd aan bed,
het gebeurde gewoon

Geen gedwongen behandelingen meer? ĎZonder meer ja zeggen op deze stelling is me te gemakkelijk', zegt Nico de Louw (71) die op voordracht van de cliŽntenraad in de raad van toezicht van Arkin zit. In de jaren Ď70 werd hij met een psychose in adamskostuum van de straat geplukt en in de isoleercel gezet. Hij weet dat er af en toe een aanleiding is om iemand b... Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten