'Psychiaters moeten straatvechters worden'

9 januari 2014

Voordat ik ga mopperen, eerst het goede nieuws: psychische aandoeningen krijgen meer publieke aandacht dan ooit. De ene na de andere BN’er komt vertellen over zijn burnout of depressie, we zien documentaires en televisiereportages over allerlei aandoeningen: autisme, ADHD, anorexia – en dan zijn we pas aan het begin van het psychiatrische alfabet! Het wordt allemaal nog veel meer, wat ik je brom. Eindelijk komen de gekken en hun behandelaars uit hun schuilplaatsen te voorschijn. Eindelijk staan psychische aandoeningen hoog op de politieke en maatschappelijke agenda. Mooi.

Sociale domein
En dan het slechte nieuws: patiŽnten en behandelaars worden niet met open armen ontvangen. Vaak zelfs niet met begrip. De patiŽnten stellen zich aan – we voelen ons allemaal wel eens klote, we zijn allemaal weleens impulsief of hyperactief, en zei professor Aleman niet dat ook veel normale mensen stemmen horen? Nou dan! – en de behandelaars willen mensen alleen maar ziektebeelden opdringen omdat dat goed is voor hun eigen portemonnee.
Wie afwijkt van wat we normaal noemen, heeft geen ziekte. Het is daarom goed om psychische aandoeningen van het medische domein naar het sociale domein te verplaatsen, en ze daar ook op te lossen. En dan beginnen we met de kinderen, want ja, hoe kleiner je bent, hoe kleiner ook je problemen zijn, nietwaar. Beetje beter opvoeden, en de zaak is gefixt. Leve de transitie!

FarmaPsychoComplex
Jeugdzorgers zagen aan de stoelpoten van psychiaters. Zorgverzekeraars roepen dat psychologen de boel belazeren omdat ze aan upcoding doen (want hee! De DBC’s die zij verplicht stellen die deugen, natuurlijk. Dat de persoonlijke problematiek van die unieke patiŽnt daar niet altijd in past, dat een hulpverlener geen ‘nee’ wil zeggen tegen iemand die buiten de DSM-categorieŽn valt maar wel aantoonbaar lijdt – dat is sjoemelen. Vanzelfsprekend).
De specialistische geestelijke gezondheidszorg wordt ontmaskerd als een euro-enthousiast FarmaPsychoComplex. Psych’s zijn bedriegers. Het lijkt wel alsof we een revival van de antipsychiatrie meemaken, maar dan in een 21e eeuws jasje. Intussen neemt de ambulantisering een hoge vlucht en luiden de nieuwe mantra’s ‘sociaal doe-het-zelven’ en ‘participeren’. Alsof dat zomaar lukt als je paranoÔde bent of contactgestoord, of zelf een paranoÔde of contactgestoorde buurman hebt. Dacht het niet.

Straatvechters
En nu de vraag: waar waren de psychiaters al die tijd? De psychiaters die hard in de weer zijn om het ergste onheil van de transitie af te wenden, zijn op een hand te tellen. Het lijkt erop dat ze pas laat steun hebben gekregen van hun eigen clubs. Waarom? Omdat zulke clubs geen straatvechters zijn die proberen de publieke opinie te mobiliseren, maar traditiegetrouw netjes op audiŽntie gaan bij staatssecretaris of minister? Omdat er te veel (instellings)belangen door elkaar heen lopen die elke actie bij voorbaat lam slaan? Moet de psychiatrie eerst in eigen huis orde op zaken stellen? Of is er zo weinig pit, veerkracht en zelfvertrouwen in de sector dat we daar een aparte DBC voor moeten verzinnen?
Ik weet niet wat er aan de hand is. Maar doe er wat aan. Beter met veel lawaai ten onder, dan je bijna geruisloos laten opvreten. Want dat laatste verdienen jullie vak en jullie patiŽnten niet.

Malou van Hintum 

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Een zondebok aanwijzen helpt niet

In het boek ĎVeiligheid in de ggz. Leren van incidenten en calamiteitení dat psychiater Alette Kleinsman en calamiteitenonderzoeker Nico Kaptein onlangs publiceerden, komen drie lessen steeds weer terug. Een: het helpt niet om Ė in het geval van een ernstig incident of calamiteit Ė een zondebok te zoeken, want fouten worden gemaakt als sluitstuk van een proces waaraan allerlei professionals een bijdrage leveren. Twee: zorg voor een open cultuur waarin iedereen zich vrij voelt om elkaar aan te spreken. En drie: zorg ervoor dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor veiligheid.
Meer

Reageer |  reacties

Duizend bloemen, een paar teveel

Hoogleraar Jim van Os sprak recent in NRC Handelsblad zijn zorg uit over de achteruitgang van de psychiatrie in Nederland. Het toenemend aantal gevallen van euthanasie bij mensen met ernstige psychische aandoeningen is daar volgens hem een symptoom van. De verwaarlozing kost mensenlevens. Hij bepleit een focus op persoonlijk herstel. Marian Draaisma van zorginstelling Pluryn klaagde in dezelfde week in het AD over een verschuiving van werkzaamheden van de jeugdpsychiatrie naar de jeugdzorg. Dit verklaart volgens haar waarom het aantal suÔcides bij de betrokken jongeren nog nooit zo hoog is geweest. Ook hier gaat het om vragen over leven en dood. De oplossing ligt hier in de handen van gemeenten. En GGZ-instelling Emergis in Zeeland dreigde eind augustus met een behandelstop voor de rest van dit jaar. De zorgverzekeraar heeft te weinig zorg ingekocht.
Meer

Reageer |  reacties

FACT-werk en specialistische zorg in ťťn team

ĎBinnen GGZ Noord-Holland-Noord hebben we drie programmaís geschreven die de komende drie jaar hun beslag moeten krijgení, vertelt Marijke van Putten, lid van de raad van bestuur. ĎVoorheen werkten we via twee sporen: de FACT-teams en diagnostisch gerichte specialistische teams. Deze voegen we samen tot geÔntegreerde teams die wijk- en herstelgericht zijn. Teams met ervaringsdeskundigen en IPS-medewerkers die mensen begeleiden naar werk, maar ook met specialistische behandelkennis.í
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten