Doorgestoken (zorg)kaart

14 januari 2016

Weet u het nog? Toen de CQ-index werd afgeschaft in de ouderenzorg – of beter gezegd: bevroren in afwachting van een nieuw instrument om de kwaliteit van zorg te meten – ging er een zucht van verlichting door zorgbestuurlijk Nederland.

Geen wonder. Het was een bureaucratisch gedrocht, een vorm van nutteloze werkverschaffing die menige zorgaanbieder een knallende hoofdpijn bezorgde. Over de zorg zijn cliŽntenorganisaties, zorgbestuurders, professionals, zorgkantoren en de Inspectie voor de Gezondheidszorg het vaak oneens, maar hierin vonden ze elkaar: de CQ-index was een gebrekkig instrument om kwaliteit te meten in de ouderenzorg. De verzamelde gegevens ‘geven onvoldoende houvast en zijn niet zinvol’, aldus de betrokken partijen. Bovendien is het gebruik van de CQ-index administratief (te) belastend. 

De thuiszorg en de wijkverpleging moeten het trouwens nog steeds doen met de CQ-index. Alleen voor de verpleegzorg vervalt de verplichting totdat het kwaliteitskader Verpleegzorg is vastgesteld. Daarin wordt ook een ‘uniform en gevalideerd meetinstrument voor het meten van cliŽntervaringen’ opgenomen. De reviewsite Zorgkaart Nederland staat op de nominatie om uitgeroepen te worden tot dat nieuwe kwaliteitssysteem in de care. NPCF en Actiz zijn in de aanloop daartoe vorig jaar heel toevallig al begonnen met de doorontwikkeling van de website, onder meer met het toevoegen van keuzefilters en keuzehulpen. Het is, kortom, heel goed mogelijk dat cijfers op Zorgkaart Nederland de kwaliteit van zorg in ons land gaan uitdrukken.

En dat wordt geen hoofdpijndossier, wat ik u brom, maar een migrainemonster. Een grote studie onder bijna 52000 deelnemers wees namelijk uit dat dokters die doen wat hun patiŽnten willen hogere klanttevredenheidsscores krijgen. Een chirurg die onder de naam Sceptical Scalpel blogt, legde dit al kort maar krachtig uit. En een nog recenter onderzoek laat zien dat huisartsen in Engeland die minder vaak antibiotica voorschrijven slechter scoren op het gebied van patiŽnttevredenheid. Een ‘u vraagt, wij draaien’-mentaliteit leidt dus tot topreviews. Ik hoef u niet uit te leggen wat een perverse incentive hiermee wordt gecreŽerd.

Bovendien is Zorgkaart Nederland nogal fraudegevoelig. Beoordelingen worden niet getoetst. En wie er nu precies allemaal belangen hebben bij de site wordt steeds ondoorzichtiger. Zorgkaart Nederland is een oorspronkelijk initiatief van uitgeverij Springer Media. Al snel volgde een partnership met Zilveren Kruis Achmea en patiŽntenfederatie NPCF. Inmiddels zijn er veel partnerschappen gesloten, maar nergens in de lijst staat een medische beroepsvereniging. Wel doen brancheorganisatie Actiz, veel patiŽntenverenigingen en commerciŽle marktonderzoekers(!) mee. Om met dermatoloog Kees-Peter de Roos te spreken, (hij schreef in Medisch Contact een kritisch artikel over Zorgkaart Nederland): het is een site die eventuele fraude wel ťrg gemakkelijk faciliteert. En wat te denken van die commerciŽle pakketten vanaf 99 euro per jaar die Zorgkaart Nederland aanbiedt, waarmee ze zorginstellingen en artsen stimuleert zichzelf te promoten? 

Die CQ-index is een administratief onding, maar tenminste wel een wetenschappelijk gevalideerd administratief onding. Toch blijft minister Schippers roepen dat Zorgkaart Nederland net zo betrouwbaar is als de CQ-index. Wel wat spijtig dat ze die uitspraak tot nu toe niet heeft kunnen onderbouwen. Wat gaat de toekomst brengen? Sterkte, zorgbestuurders. 

 

Bovenstaande foto is gemaakt door Marcel Braam, braamfotografie.nl. Copyright Marcel Braam fotografie.  

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Geef mij tijd

Het is september en de vrijwilligers van het Koningin Wilhelmina Fonds voor de kankerbestrijding (KWF) komen langs met de collectebus. Het kan niemand ontgaan zijn. Radio- en televisiespotjes dringen zich aan je op. En waar je maar kijkt maken spandoeken en affiches ons erop attent. GEEF MIJ TIJD. Daarbij wordt meestal ook een portret getoond van iemand met kanker. Ik had zelf ook op zoín foto gekund, maar ik heb nu al vijftien jaar die op hol geslagen cellen en vind eigenlijk dat me sinds de diagnose al verrassend veel tijd is gegund. Daar klaag ik dus niet over. Langzaam aan beweeg ik me naar het moment dat de kanker me de baas is, maar zo ver is het nog niet. Wel heeft de behandeling van de kanker mijn leven danig ontwricht. Niet alleen dat van mij. Mijn vrouw moest op haar vijftigste ook wennen aan een heel andere man in huis. Elke keer dat ik langs een KWF affiche kom denk ik: GEEF MIJ KWALITEITTIJD.
Meer

Reageer |  reacties

Een zondebok aanwijzen helpt niet

In het boek ĎVeiligheid in de ggz. Leren van incidenten en calamiteitení dat psychiater Alette Kleinsman en calamiteitenonderzoeker Nico Kaptein onlangs publiceerden, komen drie lessen steeds weer terug. Een: het helpt niet om Ė in het geval van een ernstig incident of calamiteit Ė een zondebok te zoeken, want fouten worden gemaakt als sluitstuk van een proces waaraan allerlei professionals een bijdrage leveren. Twee: zorg voor een open cultuur waarin iedereen zich vrij voelt om elkaar aan te spreken. En drie: zorg ervoor dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor veiligheid.
Meer

Reageer |  reacties

Duizend bloemen, een paar teveel

Hoogleraar Jim van Os sprak recent in NRC Handelsblad zijn zorg uit over de achteruitgang van de psychiatrie in Nederland. Het toenemend aantal gevallen van euthanasie bij mensen met ernstige psychische aandoeningen is daar volgens hem een symptoom van. De verwaarlozing kost mensenlevens. Hij bepleit een focus op persoonlijk herstel. Marian Draaisma van zorginstelling Pluryn klaagde in dezelfde week in het AD over een verschuiving van werkzaamheden van de jeugdpsychiatrie naar de jeugdzorg. Dit verklaart volgens haar waarom het aantal suÔcides bij de betrokken jongeren nog nooit zo hoog is geweest. Ook hier gaat het om vragen over leven en dood. De oplossing ligt hier in de handen van gemeenten. En GGZ-instelling Emergis in Zeeland dreigde eind augustus met een behandelstop voor de rest van dit jaar. De zorgverzekeraar heeft te weinig zorg ingekocht.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten