Preventie: gewoon beginnen

28 april 2017

‘We hebben in 2030 te maken met zeven miljoen chronisch zieken, een kwart van de bevolking die ouderenzorg nodig heeft en een verdubbeling van de zorgkosten. Ook besteden we tegen die tijd zo'n veertig procent van het modaal inkomen aan zorgkosten. Dat kan zo niet doorgaan. Om de zorg ook financieel gezond te houden is er maar ťťn oplossing en dat is preventie en vroege opsporing van ziekte.’

Deze woorden sprak bestuursvoorzitter Jos Aartsen van het UMCG begin van het jaar uit tijdens een nieuwjaarsbijeenkomst. Het Groningse ziekenhuis maakt op eigen initiatief een start met het geven van leefstijladviezen aan patiŽnten. Dat gebeurt in de vorm van de pilot: de UMCG Leefstijlwijzer.

Niet ieder ziekenhuis voelt zich geroepen om zich bezig te houden met preventie. Dat is een taak van de overheid, zeggen veel medisch specialisten en ziekenhuisbestuurders. Een lid van de Raad van Bestuur van een UMC zei laatst op een bijeenkomst voor zorgmanagers dat het ziekenhuis gekeken heeft of er aandacht voor preventie kon komen. Maar helaas: ‘We konden er geen businessmodel van maken.’ Dus deden ze het niet. Er werd nog iets over de zorgverzekeraars gezegd, die het voortouw maar moesten nemen. Als iedereen verantwoordelijk is, is uiteindelijk niemand verantwoordelijk.

Ook in de verkiezingsdebatten die in februari en maart over ons uitgestort werden, kwam het onderwerp preventie nauwelijks aan de orde. Vrijwel niemand maakte zich druk over 20.000 tabaksdoden per jaar in Nederland. Nee, minder managers: dŠt hadden we nodig, riepen de politieke partijen in koor. Geen woord over de overgewichtepidemie, de explosieve toename van diabetes type 2, de risico’s van te weinig beweging.

Bariatrisch chirurg Maurits de Brauw vertelde onlangs in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde dat elk jaar zo’n 1600 mensen zich bij hem melden. Mensen die zo dik zijn dat ze niet buiten kunnen spelen met hun kinderen en zich uit schaamte aan het openbare leven onttrekken. Een gastric bypass is een laatste redmiddel, maar liever zou de Brauw zien dat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt: ‘Op het gebied van gezonde voeding is er alleen slechte voorlichting en een convenant met de voedingsindustrie, waarin slechts harde afspraken staan over zoutreductie. De voornemens over vermindering van suikers en vetten zijn boterzacht.’ Universitair docent publieke geneeskunde Marielle Jambroes stelt in hetzelfde artikel dat de afzijdige houding van de overheid neerkomt op verwaarlozing van de bevolking.

En dat is niet voor niets: in ons land zijn 2,5 miljoen mensen laaggeletterd. Zij missen het minimale taalniveau om volwaardig in de maatschappij te functioneren. Het lezen en begrijpen van voedings- en gezondheidstips, voorlichtingsfolders en bijsluiters lukt dan lang niet altijd. Een laaggeletterde is bovendien 3 keer zo vaak obees, leeft bijna 20 jaar langer in een slechte gezondheid en sterft gemiddeld 6 jaar eerder dan iemand met een hoog opleidingsniveau. Waarom accepteren we dat?

Het is 2017. Hoog tijd dat we omstandigheden gaan creŽren waarin gelijke kansen op gezondheid ontstaan. Het maakt niet uit wie ermee begint: de overheid, de zorgverzekeraar of het ziekenhuis. Naar elkaar blijven wijzen helpt daar niet bij. Gewoon beginnen wel. Dat compliment mag het UMCG in elk geval alvast in zijn zak steken. 

Volg AliŽtte Jonkers ook via Twitter: @aliettejonkers

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Waar oneindigheid ontstaat

Het was iets in die fonkelende ogen van je. Iets waardoor ik het meteen wist. Jij was degene met wie ik oud wilde worden. Al snel werd ik verliefd op elk klein detail van je. Op je houterige geur, op de kuiltjes in je wangen als je lachte. Op onze gesprekken, tot midden in de nacht. Je vertelde me hoe je baalde van al het onrecht in de wereld, dat je een nie... Meer

Reageer |  reacties

Verzuip maar in die soep!

Hij vertelde hoe hij naar zijn auto had lopen zoeken. Hij wist zeker dat hij hem hier had geparkeerd. Hij liep een rondje door de parkeergarage, en toen nog een, allengs ongeruster. Hij was al zeker twintig minuten aan het zoeken Ė het parkeerkaartje was allang niet meer geldig Ė toen hij de hulp inriep van de parkeerwachter. De jongen straalde de rust uit v... Meer

Reageer |  reacties

Schurende steentjes

Hij zit er weer. Ik zie alleen zijn achterhoofd met grijs, dik haar. Elke dag rond het middaguur zit hij in z'n eentje op het bankje dat uitkijkt over de vijver die middenin het industrieterrein ligt. Ik bekijk hem vanachter licht getint glas, zeshoog in een kantorencomplex. Ik wiebel op mijn hakken. Hij zit daar om zijn dag te breken en ik ren de hele dag m... Meer

Reageer |  reacties