Preventie: gewoon beginnen

28 april 2017

‘We hebben in 2030 te maken met zeven miljoen chronisch zieken, een kwart van de bevolking die ouderenzorg nodig heeft en een verdubbeling van de zorgkosten. Ook besteden we tegen die tijd zo'n veertig procent van het modaal inkomen aan zorgkosten. Dat kan zo niet doorgaan. Om de zorg ook financieel gezond te houden is er maar ťťn oplossing en dat is preventie en vroege opsporing van ziekte.’

Deze woorden sprak bestuursvoorzitter Jos Aartsen van het UMCG begin van het jaar uit tijdens een nieuwjaarsbijeenkomst. Het Groningse ziekenhuis maakt op eigen initiatief een start met het geven van leefstijladviezen aan patiŽnten. Dat gebeurt in de vorm van de pilot: de UMCG Leefstijlwijzer.

Niet ieder ziekenhuis voelt zich geroepen om zich bezig te houden met preventie. Dat is een taak van de overheid, zeggen veel medisch specialisten en ziekenhuisbestuurders. Een lid van de Raad van Bestuur van een UMC zei laatst op een bijeenkomst voor zorgmanagers dat het ziekenhuis gekeken heeft of er aandacht voor preventie kon komen. Maar helaas: ‘We konden er geen businessmodel van maken.’ Dus deden ze het niet. Er werd nog iets over de zorgverzekeraars gezegd, die het voortouw maar moesten nemen. Als iedereen verantwoordelijk is, is uiteindelijk niemand verantwoordelijk.

Ook in de verkiezingsdebatten die in februari en maart over ons uitgestort werden, kwam het onderwerp preventie nauwelijks aan de orde. Vrijwel niemand maakte zich druk over 20.000 tabaksdoden per jaar in Nederland. Nee, minder managers: dŠt hadden we nodig, riepen de politieke partijen in koor. Geen woord over de overgewichtepidemie, de explosieve toename van diabetes type 2, de risico’s van te weinig beweging.

Bariatrisch chirurg Maurits de Brauw vertelde onlangs in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde dat elk jaar zo’n 1600 mensen zich bij hem melden. Mensen die zo dik zijn dat ze niet buiten kunnen spelen met hun kinderen en zich uit schaamte aan het openbare leven onttrekken. Een gastric bypass is een laatste redmiddel, maar liever zou de Brauw zien dat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt: ‘Op het gebied van gezonde voeding is er alleen slechte voorlichting en een convenant met de voedingsindustrie, waarin slechts harde afspraken staan over zoutreductie. De voornemens over vermindering van suikers en vetten zijn boterzacht.’ Universitair docent publieke geneeskunde Marielle Jambroes stelt in hetzelfde artikel dat de afzijdige houding van de overheid neerkomt op verwaarlozing van de bevolking.

En dat is niet voor niets: in ons land zijn 2,5 miljoen mensen laaggeletterd. Zij missen het minimale taalniveau om volwaardig in de maatschappij te functioneren. Het lezen en begrijpen van voedings- en gezondheidstips, voorlichtingsfolders en bijsluiters lukt dan lang niet altijd. Een laaggeletterde is bovendien 3 keer zo vaak obees, leeft bijna 20 jaar langer in een slechte gezondheid en sterft gemiddeld 6 jaar eerder dan iemand met een hoog opleidingsniveau. Waarom accepteren we dat?

Het is 2017. Hoog tijd dat we omstandigheden gaan creŽren waarin gelijke kansen op gezondheid ontstaan. Het maakt niet uit wie ermee begint: de overheid, de zorgverzekeraar of het ziekenhuis. Naar elkaar blijven wijzen helpt daar niet bij. Gewoon beginnen wel. Dat compliment mag het UMCG in elk geval alvast in zijn zak steken. 

Volg AliŽtte Jonkers ook via Twitter: @aliettejonkers

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

In de cockpit van het zorgvliegtuig zit helemaal niemand

Het is november 2019, Sinterklaas is veilig aangekomen en dit jaar hebben voor- en tegenstanders van Zwarte Piet elkaar niet de tent uitgevochten. Dat enkele honderden mensen aan beide kanten van het spectrum de toon zetten voor 17 miljoen Nederlanders - het blijft bijzonder. Het lijkt de zorg wel. ... Meer

Reageer |  reacties

Onze premier maakt meer kapot dan je lief is

Op de dag dat de overheidscampagne start om slachtoffers van seksueel geweld er toe te bewegen - om verder leed zoals een posttraumatische stressstoornis te voorkomen -meldt de instelling die deze mensen moet gaan helpen dat er gekort wordt en zij miljoenen euro's te kort komt waardoor die campagne zoals veel andere overheidscampagnes loos is. De kliniek die... Meer

Reageer |  reacties

Overheid als hondje van Pavlov

Wees nou eerlijk. Wat zijn wij, als zorgverlener, als patiënten of cliënten, er de afgelopen jaren mee opgeschoten dat de overheid ingreep in de inhoud, de structuur en de werkwijzen van de zorg in Nederland? Natuurlijk, als zoveel mensen met elkaar samenleven zijn er ook misstanden. En we bedenken dan regels om die misstanden te voorkomen of degenen die daa... Meer

Reageer |  reacties