Kapotte langspeelplaat

14 juli 2016

De discussie over verpleeghuiszorg begint op een kapotte langspeelplaat te lijken en hij klinkt zo: de IGZ publiceert een rapport over de ouderenzorg – de media komen met tranentrekkende verhalen over in urine gemarineerde enkels – rood aangelopen politici stellen Kamervragen – de staatssecretaris uit spierballentaal over het wegsturen van ‘falende bestuurders in de zorg’ - repeat.

In het rijtje hierboven staat ťťn ding niet. En dat is expres, want ik wil daar graag wat uitgebreider op in gaan. Wat hierboven ontbreekt, is de oproep van beroepsorganisaties in de zorg om a) een klein beetje realiteitszin en b) meer geld voor de opleiding en deskundigheidsbevordering. Waarom luistert de staatssecretaris daar niet naar?

Eerst die realiteitszin. Verpleeghuizen hebben bijna allemaal dezelfde websites: die lezen als een vakantiefolder. Er staan vaak ook schitterende foto’s op, waardoor je denkt dat je op je oude dag in luilekkerland gaat belanden. Wonen in een verpleeghuis is een ‘levendig gebeuren’ (website Careyn), er heerst een ‘warme en sfeervolle ambiance’ (website verpleeghuis Laurens De Wilgenborgh) en er worden ‘licht- en geurspecialisten’ ingevlogen om de zintuigen rust te geven ťn tegelijkertijd precies voldoende te prikkelen (website Woonzorgcentra Haaglanden).

En dan het eten! ‘Gezellig met elkaar genieten van een viergangen diner aan mooi gedekte tafels, in een sfeervolle omgeving’(website Stichting IJsselheem Holding). Het kan niet op. Of het allemaal nog niet genoeg was, krijg je er soms zelfs een speciale ‘dagbestedingscoach’ bij (website Evean Zorg). Op de website van verpleeghuis Vreugdehof van Amstelring staat: ‘Vanuit uw wensen helpen wij u om er weer een mooie dag van te maken.’

Goed, die verpleeghuizen moeten natuurlijk wel een beetje reclame maken, want we hebben nu eenmaal zoiets als marktwerking. Het leven van een ernstig hulpbehoevende oudere is echter minder romantisch. Elke avond vanaf 7 uur hevig huilend om je moeder roepen, bijvoorbeeld, als je dement en 92 bent. Alleen als die lieve verzorgenden je pyjama aandoen, word je weer een beetje rustig. Incontinentie, dialyse, Parkinson, beademing, niet kunnen slikken, niet kunnen praten, het is er allemaal, in het verpleeghuis. Als je niet ernstig hulpbehoevend bent, hoef je er namelijk niet naartoe.

Ouderenzorg is uiterst complexe zorg. Beroepsorganisaties als Verenso (specialisten ouderengeneeskunde) en V&VN (verpleegkundigen en verzorgenden) roepen al jarenlang dat de politiek moet investeren in de opleiding en deskundigheidsbevordering van verzorgenden. Zij krijgen een rotloontje, maar lopen desondanks het vuur uit de sloffen om het ouderen naar de zin te maken. De hoge ambtenaren bij VWS vinden de medicatieveiligheid en de kwaliteit van de zorg onvoldoende? 83 procent van de verzorgenden en verpleegkundigen krijgt geen tijd of budget van hun werkgever voor deskundigheidsbevordering. Het is opvallend dat Van Rijn jarenlang alle kritiek sust, maar in de houding springt zodra de IGZ met een vinklijstjesrapport komt.

En dan die reflex van de staatssecretaris om iets te zeggen over ‘falende bestuurders’ die weg moeten? Spierballentaal die werkelijk niets gaat opleveren. Bestuurder Rob van Dam van Careyn zei deze week in Trouw: ‘Als er problemen in de samenleving zijn, zoeken we tegenwoordig een schuldige. En in dit geval, in de zorg, heeft de bestuurder het op voorhand gedaan.’

Wanneer gaat Van Rijn nou ťcht luisteren naar de beroepsorganisaties en de verzorgenden, de mensen die dagelijks met de poten in de klei staan? Of blijft het bij zondebokken en zetten we volgend jaar die kapotte langspeelplaat weer op? Ik vrees voor het laatste, maar een mens mag blijven hopen.

 AliŽtte Jonkers is via twitter te volgen @aliettejonkers

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Snor

Het enige geluid dat ik hoor is het getik van de klok. Zo nu en dan springt er een vogeltje uit tevoorschijn, dat een paar keer hard roept. Gelukkig hoef ik daar niets meer mee.Ooit was ik een echt feestbeest, kon ik nachten doorhalen met mijn buurtgenoten. Maar de laatste tijd hoefde ik niet meer zo nodig. Overbodig voelde ik me. Ik was leeg, waar ik ooit v... Meer

Reageer |  reacties

Mensen helpen die Ďde droad effe kwiet biní

Mediant Geestelijke Gezondheidszorg in Twente opende in 2015 de Helmer-Es, een nieuwe High Intensive Care (HIC). Teampsychiater Marije Vermaas voelt zich hier als een vis in het water. Er is ťťn probleem: ze is de enige psychiater op de afdeling, er moet nodig een collega bij. Maar dat is lastig. Veel collega's zien Twente als een uithoek. Ze gooit graag een... Meer

Reageer |  reacties

Deze cliŽnt zit nog steeds in mijn hoofd

AriŽtte van Reekum, psychiater en lid raad van bestuur van GGZ Breburg in Brabant, heeft een open inborst. Niet te beroerd om een fout toe te geven. Toch zit ze soms in een spagaat: een organisatie heeft een structuur en cultuur nodig om open te zijn over fouten en ervan te leren. Maar na een uitzending van Zembla is ze naar de buitenwereld voorzichtiger. ĎH... Meer

Reageer |  reacties