Kapotte langspeelplaat

14 juli 2016

De discussie over verpleeghuiszorg begint op een kapotte langspeelplaat te lijken en hij klinkt zo: de IGZ publiceert een rapport over de ouderenzorg – de media komen met tranentrekkende verhalen over in urine gemarineerde enkels – rood aangelopen politici stellen Kamervragen – de staatssecretaris uit spierballentaal over het wegsturen van ‘falende bestuurders in de zorg’ - repeat.

In het rijtje hierboven staat ťťn ding niet. En dat is expres, want ik wil daar graag wat uitgebreider op in gaan. Wat hierboven ontbreekt, is de oproep van beroepsorganisaties in de zorg om a) een klein beetje realiteitszin en b) meer geld voor de opleiding en deskundigheidsbevordering. Waarom luistert de staatssecretaris daar niet naar?

Eerst die realiteitszin. Verpleeghuizen hebben bijna allemaal dezelfde websites: die lezen als een vakantiefolder. Er staan vaak ook schitterende foto’s op, waardoor je denkt dat je op je oude dag in luilekkerland gaat belanden. Wonen in een verpleeghuis is een ‘levendig gebeuren’ (website Careyn), er heerst een ‘warme en sfeervolle ambiance’ (website verpleeghuis Laurens De Wilgenborgh) en er worden ‘licht- en geurspecialisten’ ingevlogen om de zintuigen rust te geven ťn tegelijkertijd precies voldoende te prikkelen (website Woonzorgcentra Haaglanden).

En dan het eten! ‘Gezellig met elkaar genieten van een viergangen diner aan mooi gedekte tafels, in een sfeervolle omgeving’(website Stichting IJsselheem Holding). Het kan niet op. Of het allemaal nog niet genoeg was, krijg je er soms zelfs een speciale ‘dagbestedingscoach’ bij (website Evean Zorg). Op de website van verpleeghuis Vreugdehof van Amstelring staat: ‘Vanuit uw wensen helpen wij u om er weer een mooie dag van te maken.’

Goed, die verpleeghuizen moeten natuurlijk wel een beetje reclame maken, want we hebben nu eenmaal zoiets als marktwerking. Het leven van een ernstig hulpbehoevende oudere is echter minder romantisch. Elke avond vanaf 7 uur hevig huilend om je moeder roepen, bijvoorbeeld, als je dement en 92 bent. Alleen als die lieve verzorgenden je pyjama aandoen, word je weer een beetje rustig. Incontinentie, dialyse, Parkinson, beademing, niet kunnen slikken, niet kunnen praten, het is er allemaal, in het verpleeghuis. Als je niet ernstig hulpbehoevend bent, hoef je er namelijk niet naartoe.

Ouderenzorg is uiterst complexe zorg. Beroepsorganisaties als Verenso (specialisten ouderengeneeskunde) en V&VN (verpleegkundigen en verzorgenden) roepen al jarenlang dat de politiek moet investeren in de opleiding en deskundigheidsbevordering van verzorgenden. Zij krijgen een rotloontje, maar lopen desondanks het vuur uit de sloffen om het ouderen naar de zin te maken. De hoge ambtenaren bij VWS vinden de medicatieveiligheid en de kwaliteit van de zorg onvoldoende? 83 procent van de verzorgenden en verpleegkundigen krijgt geen tijd of budget van hun werkgever voor deskundigheidsbevordering. Het is opvallend dat Van Rijn jarenlang alle kritiek sust, maar in de houding springt zodra de IGZ met een vinklijstjesrapport komt.

En dan die reflex van de staatssecretaris om iets te zeggen over ‘falende bestuurders’ die weg moeten? Spierballentaal die werkelijk niets gaat opleveren. Bestuurder Rob van Dam van Careyn zei deze week in Trouw: ‘Als er problemen in de samenleving zijn, zoeken we tegenwoordig een schuldige. En in dit geval, in de zorg, heeft de bestuurder het op voorhand gedaan.’

Wanneer gaat Van Rijn nou ťcht luisteren naar de beroepsorganisaties en de verzorgenden, de mensen die dagelijks met de poten in de klei staan? Of blijft het bij zondebokken en zetten we volgend jaar die kapotte langspeelplaat weer op? Ik vrees voor het laatste, maar een mens mag blijven hopen.

 AliŽtte Jonkers is via twitter te volgen @aliettejonkers

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Geef mij tijd

Het is september en de vrijwilligers van het Koningin Wilhelmina Fonds voor de kankerbestrijding (KWF) komen langs met de collectebus. Het kan niemand ontgaan zijn. Radio- en televisiespotjes dringen zich aan je op. En waar je maar kijkt maken spandoeken en affiches ons erop attent. GEEF MIJ TIJD. Daarbij wordt meestal ook een portret getoond van iemand met kanker. Ik had zelf ook op zoín foto gekund, maar ik heb nu al vijftien jaar die op hol geslagen cellen en vind eigenlijk dat me sinds de diagnose al verrassend veel tijd is gegund. Daar klaag ik dus niet over. Langzaam aan beweeg ik me naar het moment dat de kanker me de baas is, maar zo ver is het nog niet. Wel heeft de behandeling van de kanker mijn leven danig ontwricht. Niet alleen dat van mij. Mijn vrouw moest op haar vijftigste ook wennen aan een heel andere man in huis. Elke keer dat ik langs een KWF affiche kom denk ik: GEEF MIJ KWALITEITTIJD.
Meer

Reageer |  reacties

Een zondebok aanwijzen helpt niet

In het boek ĎVeiligheid in de ggz. Leren van incidenten en calamiteitení dat psychiater Alette Kleinsman en calamiteitenonderzoeker Nico Kaptein onlangs publiceerden, komen drie lessen steeds weer terug. Een: het helpt niet om Ė in het geval van een ernstig incident of calamiteit Ė een zondebok te zoeken, want fouten worden gemaakt als sluitstuk van een proces waaraan allerlei professionals een bijdrage leveren. Twee: zorg voor een open cultuur waarin iedereen zich vrij voelt om elkaar aan te spreken. En drie: zorg ervoor dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor veiligheid.
Meer

Reageer |  reacties

Duizend bloemen, een paar teveel

Hoogleraar Jim van Os sprak recent in NRC Handelsblad zijn zorg uit over de achteruitgang van de psychiatrie in Nederland. Het toenemend aantal gevallen van euthanasie bij mensen met ernstige psychische aandoeningen is daar volgens hem een symptoom van. De verwaarlozing kost mensenlevens. Hij bepleit een focus op persoonlijk herstel. Marian Draaisma van zorginstelling Pluryn klaagde in dezelfde week in het AD over een verschuiving van werkzaamheden van de jeugdpsychiatrie naar de jeugdzorg. Dit verklaart volgens haar waarom het aantal suÔcides bij de betrokken jongeren nog nooit zo hoog is geweest. Ook hier gaat het om vragen over leven en dood. De oplossing ligt hier in de handen van gemeenten. En GGZ-instelling Emergis in Zeeland dreigde eind augustus met een behandelstop voor de rest van dit jaar. De zorgverzekeraar heeft te weinig zorg ingekocht.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten