Psychiatrie vraagt om anders organiseren!

12 november 2014

In de aanloop naar het D!SCURA-congres ‘De toekomst van de psychiatrie’ op vrijdag 21 november krijgen de keynote- sprekers de mogelijkheid om via een column alvast een tipje van de sluier op te lichten. Deze week dr. Annemarie van Dalen. In het middagprogramma neemt zij de deelnemers mee in een perspectief op anders organiseren van de psychiatrie.

Psychiatrie vraagt om anders organiseren!

Het kan en het moet anders in de geestelijke gezondheidszorg, zo stellen de toonaangevende psychiaters van deze tijd. De patiŽnt centraal, psychiaters ‘in the lead’, persoonlijke diagnostiek en ‘personalized medicine’. Niet zomaar een aantal P’s achter elkaar maar een indringende oproep om de psychiatrie weer terug te geven aan patiŽnten en professionals. Om de psychiatrie te bevrijden uit hokjesdenken, stigmatisering en bureaucratie.

Duurzaam vernieuwen van de psychiatrie blijkt een taai vraagstuk. Een van de belangrijkste problemen is dat de waarden en opvattingen die besloten liggen in die nieuwe richting, zoals vertrouwen, handelingsruimte, eigenaarschap, persoonlijk contact, diversiteit, maatwerk, persoonlijk initiatief, eenvoud en menselijke variatie, niet als vertrekpunt worden gehanteerd voor organiseren. Sterker nog, het zijn juist die waarden die wij met behulp van het huidige managementdenken overal uitgesleuteld hebben. Onze manier van organiseren van de GGZ is nog steeds gebaseerd op principes uit de vorige eeuw. Command and control, standaardisatie, meten is weten, uitdijende systemen van prestatie indicatoren en kwaliteitscertificaten, tellen, turven en afrekenen.

Willen we vernieuwing van de psychiatrie dan zullen we dit belemmerende sturingsparadigma moeten loslaten. Ik pleit voor een andere manier van organiseren op basis van de inhoud van de zorg en principes die passen bij deze tijd. Dat is een tijd die niet vraagt om meer DBC-boekhouders maar om psychiaters die over de grenzen van hun vak kunnen heenkijken, bereid zijn om elke keer weer het wiel uit te vinden en zich niet alleen bezig houden met behandelen maar ook met het organiseren van hun eigen werk. En, om bestuurders met visie en systeembewustzijn die de moed hebben om vanzelfsprekendheden ter discussie te stellen en institutioneel te ondernemen.

Mooie theorie, maar de praktijk is weerbarstig hoor ik u al denken. Er zijn echter al organisaties in Nederland die zo werken. En de praktijk laat zien dat dat leidt tot hoge cliŽnttevredenheid, zeer gedreven zorgprofessionals en gecommitteerde zorgverzekeraars. Op 21 november zal ik dieper ingaan op de organiseerprincipes die daar leidend zijn en wat het betekent om postbureaucratisch te organiseren vanuit de inhoud van de zorg.

Dr. Annemarie van Dalen.

Zorgvernieuwing is het nieuwste boek van Dr. Annemarie va nDalen. Dit boek vertelt het verhaal van twee innovatieve zorgorganisaties die beide een toonaangevende praktijk hebben ontwikkeld: Esdťgť-Reigersdaal en Buurtzorg Nederland. Als antropoloog onderzocht Annemarie van Dalen hoe deze organisaties werken.  

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Geef mij tijd

Het is september en de vrijwilligers van het Koningin Wilhelmina Fonds voor de kankerbestrijding (KWF) komen langs met de collectebus. Het kan niemand ontgaan zijn. Radio- en televisiespotjes dringen zich aan je op. En waar je maar kijkt maken spandoeken en affiches ons erop attent. GEEF MIJ TIJD. Daarbij wordt meestal ook een portret getoond van iemand met kanker. Ik had zelf ook op zoín foto gekund, maar ik heb nu al vijftien jaar die op hol geslagen cellen en vind eigenlijk dat me sinds de diagnose al verrassend veel tijd is gegund. Daar klaag ik dus niet over. Langzaam aan beweeg ik me naar het moment dat de kanker me de baas is, maar zo ver is het nog niet. Wel heeft de behandeling van de kanker mijn leven danig ontwricht. Niet alleen dat van mij. Mijn vrouw moest op haar vijftigste ook wennen aan een heel andere man in huis. Elke keer dat ik langs een KWF affiche kom denk ik: GEEF MIJ KWALITEITTIJD.
Meer

Reageer |  reacties

Een zondebok aanwijzen helpt niet

In het boek ĎVeiligheid in de ggz. Leren van incidenten en calamiteitení dat psychiater Alette Kleinsman en calamiteitenonderzoeker Nico Kaptein onlangs publiceerden, komen drie lessen steeds weer terug. Een: het helpt niet om Ė in het geval van een ernstig incident of calamiteit Ė een zondebok te zoeken, want fouten worden gemaakt als sluitstuk van een proces waaraan allerlei professionals een bijdrage leveren. Twee: zorg voor een open cultuur waarin iedereen zich vrij voelt om elkaar aan te spreken. En drie: zorg ervoor dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor veiligheid.
Meer

Reageer |  reacties

Duizend bloemen, een paar teveel

Hoogleraar Jim van Os sprak recent in NRC Handelsblad zijn zorg uit over de achteruitgang van de psychiatrie in Nederland. Het toenemend aantal gevallen van euthanasie bij mensen met ernstige psychische aandoeningen is daar volgens hem een symptoom van. De verwaarlozing kost mensenlevens. Hij bepleit een focus op persoonlijk herstel. Marian Draaisma van zorginstelling Pluryn klaagde in dezelfde week in het AD over een verschuiving van werkzaamheden van de jeugdpsychiatrie naar de jeugdzorg. Dit verklaart volgens haar waarom het aantal suÔcides bij de betrokken jongeren nog nooit zo hoog is geweest. Ook hier gaat het om vragen over leven en dood. De oplossing ligt hier in de handen van gemeenten. En GGZ-instelling Emergis in Zeeland dreigde eind augustus met een behandelstop voor de rest van dit jaar. De zorgverzekeraar heeft te weinig zorg ingekocht.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten