Evidence-Based Bezuinigen

4 september 2014

Het landschap van de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) wordt de komende jaren flink omgeploegd: de psychiatrische kinder- en jeugdzorg wordt overgeheveld naar gemeenten, psychiatrische zorg voor volwassenen wordt opgesplitst in een basis-GGZ en specialistische-GGZ, de wet verplichte-GGZ doet zijn intrede, er worden mensen ontslagen bij verschillende ggz-instellingen, verzekeraars vergoeden niet meer de behandelingen van iedere zorgaanbieder en beoordelen zorgaanbieders op zogenaamde maar dubieuze kwaliteitseisen (sterfte-cijfers, zorgpaden, ROM-metingen, etc.) en tot slot verliest de patiŽnt de vrijheid van artsenkeuze.
De grote gangmaker in deze omslag is minister Schippers wier opmerking dat psychiatrische patiŽnten maar wat vaker met de buurvrouw moeten gaan praten exemplarisch is voor het denken rond deze transities.

Wetenschappelijk bewijs
De gevolgen van bovenstaande revolutie voor patiŽnten zijn niet bekend en ook niet onderzocht. Dat vind ik gek. Zorg die dokters leveren wordt enkel betaald door verzekeraars als er wetenschappelijk bewijs voor de hun geÔnitieerde behandeling is: de zogeheten Evidence-Based Medicine. Dat wil zeggen dat alleen die behandelingen van artsen worden betaald waar onderzoek naar is gedaan, waar wetenschappelijk bewijs voor is. Behandelingen die zijn gebaseerd op (bij)geloof en speculatie worden niet meer vergoed. Dat is een goede zaak.

Gevolgen
Maar waarom laat een minister die artsen op deze manier dwingt te werken haar eigen beleid niet wetenschappelijk onderzoeken? Er bestaat immers de nodige twijfel aan het nuttige effect van alle transities die nu in gang zijn gezet. Ik heb nog geen enkel wetenschappelijk artikel gelezen over het verwachte effect van het onderbrengen van de jeugdzorg bij de gemeenten. Hoe groot is de kans dat gemeentes na de miljardenbezuinigingen kwalitatief goede zorg gaan leveren? De vraag stellen is de vraag beantwoorden heet het tegenwoordig. Dus is het vreemd dat de minister zichzelf toestaat wat zij de artsen niet toe staat.

De barricades op?
Wat kunnen we doen? Wie komt met een alternatief? Zijn we zo murw dat we al deze veranderingen zonder enige vorm van protest accepteren? Ik denk het wel. Niemand weet hoe men in actie moet komen. We staan verontwaardigd en machteloos tegenover de beleidsmakers. Bovendien zijn wij als groep psychiaters divers en verdeeld en omdat de revolutie gradueel is, passen wij ons met tegenzin aan de meeste veranderingen aan

Toch is er hoop. Daarbij moet ik denken aan Mathieu Weggeman, hoogleraar organisatiekunde aan de TU in Eindhoven, die een vurig pleidooi hield op het afgelopen voorjaarscongres in Maastricht. Zijn boodschap was dat beleidsmakers zich niet te veel met zorgprofessionals moeten bemoeien. Volgens Weggeman heeft 90% van de zorgprofessionals een intrinsieke motivatie om patiŽnten beter te maken en goed werk te verrichten. Die hoef je dus helemaal niet te controleren of regels op te leggen. Te veel regels en bureaucratie werkt volgens hem enkel contraproductief en demotiverend voor zorgprofessionals. En ja, die conclusie van Weggeman is wŤl Evidence-Based.

En tot slot, mevr. Schippers, een gesprek met je buurvrouw? Dat is niet Evidence-Based, maar voor u vast heel prettig om uw zorgen over het NZA-rapport met uw buurvrouw te bespreken. Maar ik denk niet dat het helpt.  

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Een zondebok aanwijzen helpt niet

In het boek ĎVeiligheid in de ggz. Leren van incidenten en calamiteitení dat psychiater Alette Kleinsman en calamiteitenonderzoeker Nico Kaptein onlangs publiceerden, komen drie lessen steeds weer terug. Een: het helpt niet om Ė in het geval van een ernstig incident of calamiteit Ė een zondebok te zoeken, want fouten worden gemaakt als sluitstuk van een proces waaraan allerlei professionals een bijdrage leveren. Twee: zorg voor een open cultuur waarin iedereen zich vrij voelt om elkaar aan te spreken. En drie: zorg ervoor dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor veiligheid.
Meer

Reageer |  reacties

Duizend bloemen, een paar teveel

Hoogleraar Jim van Os sprak recent in NRC Handelsblad zijn zorg uit over de achteruitgang van de psychiatrie in Nederland. Het toenemend aantal gevallen van euthanasie bij mensen met ernstige psychische aandoeningen is daar volgens hem een symptoom van. De verwaarlozing kost mensenlevens. Hij bepleit een focus op persoonlijk herstel. Marian Draaisma van zorginstelling Pluryn klaagde in dezelfde week in het AD over een verschuiving van werkzaamheden van de jeugdpsychiatrie naar de jeugdzorg. Dit verklaart volgens haar waarom het aantal suÔcides bij de betrokken jongeren nog nooit zo hoog is geweest. Ook hier gaat het om vragen over leven en dood. De oplossing ligt hier in de handen van gemeenten. En GGZ-instelling Emergis in Zeeland dreigde eind augustus met een behandelstop voor de rest van dit jaar. De zorgverzekeraar heeft te weinig zorg ingekocht.
Meer

Reageer |  reacties

FACT-werk en specialistische zorg in ťťn team

ĎBinnen GGZ Noord-Holland-Noord hebben we drie programmaís geschreven die de komende drie jaar hun beslag moeten krijgení, vertelt Marijke van Putten, lid van de raad van bestuur. ĎVoorheen werkten we via twee sporen: de FACT-teams en diagnostisch gerichte specialistische teams. Deze voegen we samen tot geÔntegreerde teams die wijk- en herstelgericht zijn. Teams met ervaringsdeskundigen en IPS-medewerkers die mensen begeleiden naar werk, maar ook met specialistische behandelkennis.í
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten