Verklaring Omtrent het Gedrag: Doe. Het. Niet.

10 september 2015

Misbruik en verkrachting van psychiatrisch zieke patiŽnten: het zal je werknemer maar zijn die dat op zijn kerfstok heeft. Iets verschrikkelijkers is haast niet voor te stellen, in de eerste plaats natuurlijk voor de patiŽnten zelf. Toch is de invoering van een verplichte Verklaring Omtrent het Gedrag geen verstandig idee. 

V&VN, de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden, vindt dat een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) zo snel mogelijk verplicht moet worden gesteld voor elke zorgverlener. Ze krijgt daarbij steun van patiŽntenorganisatie NPCF. Aanleiding is de strafzaak tegen een verpleegkundige die in 2009 veroordeeld werd voor ontucht en daarna nog eens kon toeslaan in het Atrium MC in Heerlen.

Het lijkt op het eerste gezicht een sympathiek plan. Onschuldige patiŽnten beschermen tegen verkrachters en andere zedendelinquenten, daar kan niemand tegen zijn. Of wel? En toch zeg ik: Doe. Het. Niet.

Toegegeven: de cijfers over seksueel misbruik in de zorg zijn verontrustend. In het jaar 2013 – cijfers over het afgelopen jaar zijn nog niet beschikbaar – kreeg de Inspectie voor de Gezondheidszorg 133 meldingen binnen over seksueel overschrijdend gedrag door zorgverleners. Daaronder vallen meldingen over seksueel misbruik, maar bijvoorbeeld ook meldingen die betrekking hebben op seksueel getinte opmerkingen door hulpverleners.

De vraag is of je met een VOG de patiŽnt inderdaad beter kunt beschermen in hun 'kwetsbare afhankelijkheidsrelatie met de hulpverlener', zoals de V&VN zegt. Met zo’n verklaring pik je er alleen mensen uit die al eens zijn betrapt ťn veroordeeld door de rechter. Bovendien zal de invoering van een verplichte VOG bijna 40 miljoen euro gaan kosten: 30 euro keer 1,3 miljoen mensen die in de zorg werken. Dat is nog los van de administratieve belasting die al die verklaringen gaan opleveren voor de zorginstellingen. Dat wordt een enorme papierwinkel – en wilde de zorg daar nou juist niet vanaf?

In 2011 schreef psychiater Damiaan Denys een prachtig stuk in de Volkskrant, onder de titel ‘Waanzin zal altijd met ons zijn’. Hij beschrijft daarin dat er een gevaar schuilt in de overmatige maatschappelijke belangstelling voor incidenten en dat aangescherpte regelgeving zelden effectief is. Het is een illusie dat we in een veilige, onverstoorbare maatschappij kunnen leven. En die illusie houdt de burger een modelwereld voor waar we allemaal behaaglijk in kunnen leven als we maar ons best doen en ons aan de regels houden.

De nieuwe poging om de VOG op de politieke agenda te krijgen, zal waarschijnlijk mislukken. De Tweede Kamer hield een eerder voorstel in 2013 ook al tegen. Een meerderheid van de Kamerleden vond de verplichte VOG toen al te ver gaan. Het plan zou de instellingen te veel belasten. Dat er amper twee jaar later opnieuw stevig wordt gelobbyd voor een verplichte VOG vanuit de beroepsorganisatie V&VN is dan ook opmerkelijk. Ik voorspel dat de Inspectie niet minder meldingen over seksueel misbruik gaat krijgen, omdat de maatregel alleen schijnzekerheid gaat creŽren (en die papierberg, haha). Een oplossing voor de bŁhne. Want welk probleem lost een verplichte VOG op, behalve een vermeend imagoprobleem van verpleegkundigen en verzorgenden oppoetsen?  

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

…n zorg ťn kennis, daar zit mijn liefde

Kinderpsychiater Bertine Lahuis werkt sinds 2009 als voorzitter van de raad van bestuur van Karakter, expertisecentrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie in Gelderland en Overijssel. Als destijds onervaren bestuurder krijgt ze de transitie van GGZ-zorg naar gemeenten op haar bordje. Nu staat er een Ďgetransformeerde organisatie die ook voor de toekomst stevig ... Meer

Reageer |  reacties

Alicia

Het afgelopen weekend ging de film Alicia van Maasja Ooms in premiŤre op het IDFA. Een bijzondere film over een heel speciaal meisje dat het liefst gewoon gevonden wil worden. Maasja heeft een indringend beeld geschetst van het jeugdzorg-leven van Alicia, het is knap gefilmd, dicht op de huid en zo gemonteerd dat het verhaal zich als vanzelfsprekend ontrolt.... Meer

Reageer |  reacties

De geest bestaat niet

We doen net alsof de geest bestaat, alsof die gestoord kan zijn of ziek, en we spreken onbekommerd over geestelijke stoornissen en geestelijke gezondheidszorg. Dat kan een manier van zeggen zijn waar we niet teveel filosofische diepgang achter moeten zoeken. Toch maak ik er een punt van. Mensen ervaren bewustzijn en hebben de beschikking over psychische func... Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten