Verklaring Omtrent het Gedrag: Doe. Het. Niet.

10 september 2015

Misbruik en verkrachting van psychiatrisch zieke patiŽnten: het zal je werknemer maar zijn die dat op zijn kerfstok heeft. Iets verschrikkelijkers is haast niet voor te stellen, in de eerste plaats natuurlijk voor de patiŽnten zelf. Toch is de invoering van een verplichte Verklaring Omtrent het Gedrag geen verstandig idee. 

V&VN, de beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden, vindt dat een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) zo snel mogelijk verplicht moet worden gesteld voor elke zorgverlener. Ze krijgt daarbij steun van patiŽntenorganisatie NPCF. Aanleiding is de strafzaak tegen een verpleegkundige die in 2009 veroordeeld werd voor ontucht en daarna nog eens kon toeslaan in het Atrium MC in Heerlen.

Het lijkt op het eerste gezicht een sympathiek plan. Onschuldige patiŽnten beschermen tegen verkrachters en andere zedendelinquenten, daar kan niemand tegen zijn. Of wel? En toch zeg ik: Doe. Het. Niet.

Toegegeven: de cijfers over seksueel misbruik in de zorg zijn verontrustend. In het jaar 2013 – cijfers over het afgelopen jaar zijn nog niet beschikbaar – kreeg de Inspectie voor de Gezondheidszorg 133 meldingen binnen over seksueel overschrijdend gedrag door zorgverleners. Daaronder vallen meldingen over seksueel misbruik, maar bijvoorbeeld ook meldingen die betrekking hebben op seksueel getinte opmerkingen door hulpverleners.

De vraag is of je met een VOG de patiŽnt inderdaad beter kunt beschermen in hun 'kwetsbare afhankelijkheidsrelatie met de hulpverlener', zoals de V&VN zegt. Met zo’n verklaring pik je er alleen mensen uit die al eens zijn betrapt ťn veroordeeld door de rechter. Bovendien zal de invoering van een verplichte VOG bijna 40 miljoen euro gaan kosten: 30 euro keer 1,3 miljoen mensen die in de zorg werken. Dat is nog los van de administratieve belasting die al die verklaringen gaan opleveren voor de zorginstellingen. Dat wordt een enorme papierwinkel – en wilde de zorg daar nou juist niet vanaf?

In 2011 schreef psychiater Damiaan Denys een prachtig stuk in de Volkskrant, onder de titel ‘Waanzin zal altijd met ons zijn’. Hij beschrijft daarin dat er een gevaar schuilt in de overmatige maatschappelijke belangstelling voor incidenten en dat aangescherpte regelgeving zelden effectief is. Het is een illusie dat we in een veilige, onverstoorbare maatschappij kunnen leven. En die illusie houdt de burger een modelwereld voor waar we allemaal behaaglijk in kunnen leven als we maar ons best doen en ons aan de regels houden.

De nieuwe poging om de VOG op de politieke agenda te krijgen, zal waarschijnlijk mislukken. De Tweede Kamer hield een eerder voorstel in 2013 ook al tegen. Een meerderheid van de Kamerleden vond de verplichte VOG toen al te ver gaan. Het plan zou de instellingen te veel belasten. Dat er amper twee jaar later opnieuw stevig wordt gelobbyd voor een verplichte VOG vanuit de beroepsorganisatie V&VN is dan ook opmerkelijk. Ik voorspel dat de Inspectie niet minder meldingen over seksueel misbruik gaat krijgen, omdat de maatregel alleen schijnzekerheid gaat creŽren (en die papierberg, haha). Een oplossing voor de bŁhne. Want welk probleem lost een verplichte VOG op, behalve een vermeend imagoprobleem van verpleegkundigen en verzorgenden oppoetsen?  

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Een zondebok aanwijzen helpt niet

In het boek ĎVeiligheid in de ggz. Leren van incidenten en calamiteitení dat psychiater Alette Kleinsman en calamiteitenonderzoeker Nico Kaptein onlangs publiceerden, komen drie lessen steeds weer terug. Een: het helpt niet om Ė in het geval van een ernstig incident of calamiteit Ė een zondebok te zoeken, want fouten worden gemaakt als sluitstuk van een proces waaraan allerlei professionals een bijdrage leveren. Twee: zorg voor een open cultuur waarin iedereen zich vrij voelt om elkaar aan te spreken. En drie: zorg ervoor dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor veiligheid.
Meer

Reageer |  reacties

Duizend bloemen, een paar teveel

Hoogleraar Jim van Os sprak recent in NRC Handelsblad zijn zorg uit over de achteruitgang van de psychiatrie in Nederland. Het toenemend aantal gevallen van euthanasie bij mensen met ernstige psychische aandoeningen is daar volgens hem een symptoom van. De verwaarlozing kost mensenlevens. Hij bepleit een focus op persoonlijk herstel. Marian Draaisma van zorginstelling Pluryn klaagde in dezelfde week in het AD over een verschuiving van werkzaamheden van de jeugdpsychiatrie naar de jeugdzorg. Dit verklaart volgens haar waarom het aantal suÔcides bij de betrokken jongeren nog nooit zo hoog is geweest. Ook hier gaat het om vragen over leven en dood. De oplossing ligt hier in de handen van gemeenten. En GGZ-instelling Emergis in Zeeland dreigde eind augustus met een behandelstop voor de rest van dit jaar. De zorgverzekeraar heeft te weinig zorg ingekocht.
Meer

Reageer |  reacties

FACT-werk en specialistische zorg in ťťn team

ĎBinnen GGZ Noord-Holland-Noord hebben we drie programmaís geschreven die de komende drie jaar hun beslag moeten krijgení, vertelt Marijke van Putten, lid van de raad van bestuur. ĎVoorheen werkten we via twee sporen: de FACT-teams en diagnostisch gerichte specialistische teams. Deze voegen we samen tot geÔntegreerde teams die wijk- en herstelgericht zijn. Teams met ervaringsdeskundigen en IPS-medewerkers die mensen begeleiden naar werk, maar ook met specialistische behandelkennis.í
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten