Vertrouw op het gesprek van mens tot mens

22 maart 2018

Op D!scura verschijnt wekelijks een column over professionaliteit in de gezondheidszorg. Verschillende schrijvers leveren een persoonlijke bijdrage.
Ingaande 2018 vragen wij hen een column te schrijven over een thema dat wij hen opgegeven hebben.
Het thema verandert elke 1 ŗ 2 maanden en zodoende bieden we de lezer opinies over een thema vanuit verschillende invalshoeken en achtergronden.
Om het actuele thema kracht bij te zetten, publiceert D!scura ook een interview met een professional of ervaringsdeskundige. Het actuele thema is; ' Vertrouwen'.

We spraken Anita Hubner, psycholoog ťn ervaringsdeskundige, over vertrouwen tussen behandelaar en cliŽnt.

 ‘Vertrouw op het gesprek van mens tot mens’

Op 21-jarige leeftijd krijgt Anita Hubner een psychose. Haar psychiater volgt de boekjes en zegt dat ‘afstuderen er niet meer inzit’. Het loopt anders. Ze studeert af als psycholoog en leidt nu een succesvol eigen bedrijf waarmee ze stigma’s rond psychische aandoeningen probeert te doorbreken. ‘Vertrouwen tussen hulpverlener en cliŽnt ontstaat niet door krampachtig protocollen te volgen en lijstjes af te vinken. Ga ‘samen beslissen’ en maak gelijkwaardig contact, van mens tot mens.’

Na een psychose blijf je altijd kwetsbaar en kun je niet meer functioneren zoals voorheen, zegt haar eerste psychiater in 1995. Dat is op dat moment de wetenschap. Anita Hubner wacht een leven met een Wajong-uitkering, beschermd wonen en vrijwilligerswerk. Haar sociaal psychiatrisch verpleegkundige heeft meer vertrouwen in een goede afloop. Hij gaat dwars tegen de wetenschappelijke dogma’s in en gaat het gesprek met haar aan. Wat wil ze ťcht? Waar wil ze voor gaan? Hij ontpopt zich als een ‘samen beslisser’ avant la lettre en begeleidt haar terug naar de universiteit. Na veel doorzetten maakt Anita haar studie psychologie af. Nu heeft ze een eigen bedrijf, helpt ze als psycholoog en ervaringsdeskundige mensen met een psychische stoornis en geeft ze lezingen over destigmatisering binnen de geestelijke gezondheidszorg. Ze bracht haar verhaal op tv en ontmoette Mark Rutte en andere bewindslieden.

Contact
‘Als ik naar mijn eerste psychiater had geluisterd, was mijn leven anders verlopen’, zegt Anita nu. Als cliŽnt voel je haarfijn aan of iemand vanuit het boekje redeneert of ťcht betrokken is. Hulpverleners die volgens protocol lijstjes afwerken, bijvoorbeeld om er zeker van te zijn niets te missen, vergeten soms ťcht contact te maken.’

Samen beslissen
Paternalistisch denken waarbij de behandelaar wel weet wat het beste is voor de cliŽnt, wordt steeds meer vervangen door ‘Samen Beslissen’ (shared decision making). Anita Hubner geeft les in deze methode. ‘Deze methode beschouwt de cliŽnt als gelijkwaardig. De wensen, ideeŽn en visie van de patiŽnt zijn even belangrijk als de kennis die vakgenoten en wetenschap inbrengen. Samen met de cliŽnt zoek je naar wat nodig is om verder te komen. Samen Beslissen leidt tot meer vertrouwen tussen behandelaar en cliŽnt, meer tevredenheid, tot meer draagvlak en meer therapietrouw’

Oude reflex
Tien jaar na haar psychose kwam ze haar eerste psychiater weer tegen. Ze wilde eens met hem praten of ze als afgestudeerd psycholoog iets binnen zijn kliniek kon betekenen. Toen hij hoorde dat ze ‘oud-patiŽnt’ was, schoot hij in zijn oude reflex: ze moest een verwijsbriefje halen voor een gesprek. Voor hem was Anita Hubner nog steeds een patiŽnt met een psychische stoornis. Anita: ‘Ik dacht, beste meneer de psychiater, ik heb me ontwikkeld, ik ben gelijkwaardig, maar ik kwam er niet doorheen.’

Vertrouwen als basis
Anita wil maar zeggen: zo kweek je geen vertrouwen tussen behandelaar en cliŽnt. In een behandelrelatie zijn twee mensen aan het werk. CliŽnten voelen of je als behandelaar oprecht interesse toont, of je hoop en vertrouwen in hen hebt en of je je gelijkwaardig opstelt. Daarbij komt: 58% van de cliŽnten in de GGz voelt zich gestigmatiseerd. Bijvoorbeeld door kwetsende opmerkingen of subtiel non-verbaal gedrag. Als behandelaar straal je onbewust uit wat je denkt. Stel je daarom de eerlijke vraag: hoe denk ik zelf over mijn cliŽnt. Benader ik hem zoals ik ook zelf benaderd zou willen worden?
Het geeft te denken, verzucht Anita, dat we een methode als Samen Beslissen nodig hebben om ons weer bij deze kern terug te brengen. Blijkbaar zijn we door wetenschap, lijstjes, protocollen van deze kern afgedwaald. Het is goed dat we deze “werkhouding” nu geformaliseerd hebben en theoretisch kunnen onderbouwen.

In feite is het heel basaal. Help de cliŽnt zoals je zelf ook geholpen wil worden. Vergeet de lijstjes, toon oprechte interesse, en zoek naar de wensen en behoeften van de cliŽnt. Ga op gelijkwaardige wijze het gesprek aan. Van mens tot mens. Zo kom je bij de krachtbron van de cliŽnt, zo kweek je vertrouwen. En met vertrouwen als basis komt het met de rest ook goed.

Meer weten over Anita Hubner en haar bedrijf? Kijk op www.anitahubner.nl

Dit interview is op verzoek van Van Der Hoef & Partners / D!scura uitgewerkt door Ben Tekstschrijver, tekstschrijver gespecialiseerd in de zorg.

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Wantrouwen in de zorg.
Het komt allemaal door
Trump en Batman

Don't trust anyone, ever! Presidentszoon Donald Trump Junior vertelde onlangs openhartig over de vroege lessen van zijn vader die de tip vervolgde met: dear son, do you trust me? Yes of course I trust you, you're my Dad! De 4-jarige Junior keek op met verwachtingsvolle ogen om vervolgens afgeserveerd te worden met: Wrong answer boy, what did I just tell you?... Meer

Reageer |  reacties

Een rolkoffertje vol vertrouwen

Een koude donderdag, eind januari 2015. Ik ging de drempel van het Hengelose ziekenhuis over met mijn rode rolkoffertje. Om er de volgende dag te worden geopereerd door een team van drie chirurgen. Ze zouden er samen een dikke werkdag over doen, zoveel was duidelijk. En aan het einde van de rit zou ik borsten van mijn eigen buikvet en -huid hebben. Want door... Meer

Reageer |  reacties

Regelgekte zet alle seinen op rood

ĎEen psychiater die bij ons vijf dagen in de week werkt, besteedt twee dagen aan bureaucratie', zegt Elsbeth de Ruijter, bestuursvoorzitter van GGZ inGeest. ĎDe passie in de zorg slaat dood op controle en regelgekte. Op wantrouwen. Alle seinen staan op rood, we moeten meer gaan sturen op vertrouwen.'ĎVan de 7 miljard euro gaat in onze sector 1 miljard naar b... Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten