Bevrijd de zorgbestuurder

11 december 2014

De gemiddelde zorgbestuurder is een witte man. Hij is ouder dan 55 jaar en hij vergadert zich suf, bij voorkeur buiten de deur. Hoog tijd voor een minder patriarchale en beknellende cultuur, waarin de menselijke maat belangrijker wordt dan het old boys network en het opleveren van prestatie-indicatoren.

In de ouderenzorg is iets raars aan de hand. Terwijl de media al jarenlang de verschraling in verpleeghuizen onder de aandacht brengen, verdiepen zorgbestuurders zich in CQ-indexen, beleidsplannen en reputatiemanagement. Het verpleeghuis dat de Gastvrijheidszorg Award 2014 ‘met vijf sterren’ heeft gewonnen, gaf mijn oma met vasculaire dementie ooit twee dagen geen eten. Ze zat op haar kamer en was vergeten door het personeel. 

Mijn oma is geen incident. De low budget-zorg voor oude mensen leidt tot vele schrijnende casussen. Ik spreek dagelijks met verpleegkundigen en verzorgenden die zich ernstig zorgen maken over de veiligheid van de bewoners in hun verpleeghuis. Zij vertellen dat hun managers zich soms bewust afsluiten voor misstanden. Verpleegkundige en organisatiepsycholoog Pieterbas Lalleman heeft daar onderzoek naar gedaan. Hij vertelde me hoe die reflex ontstaat. Als manager moet je keuzes maken en prioriteren. Er wordt van alle kanten een appŤl op je gedaan. Het gevolg: de deur van het kantoor van de leidinggevende gaat dicht. 

Een overlevingsmechanisme. De controle over het werk gaat zitten in de bureaucratie. De managers worden een administratieve wereld van ‘controle’ ingezogen. Het team gaat vervolgens mopperen: de leidinggevende is nooit beschikbaar op de werkvloer. Managers en zorgbestuurders zitten in een bureaucratisch harnas waaraan zij zich dolgraag willen ontworstelen. Er is een groot aantal partijen bij het beleid betrokken, van zorgverzekeraar tot Inspectie. Al die partijen houden elkaar in een financieel-administratieve houdgreep, met cijfers die maar in zeer beperkte mate herkenbaar zijn voor de ‘werkvloer’ waar het allemaal echt gebeurt.

Het wordt tijd dat deze afdelingsmanagers en RvB-leden de tijd die ze aan bureaucratische methodieken besteden, mogen beknotten en wat meer kunnen freewheelen en experimenteren.
Uit onderzoek blijkt bovendien dat zorgbestuurlijk Nederland een patriarchale cultuur is. Het merendeel bestaat uit mannen van 55-plus, die graag netwerken en vaak buiten de deur zijn. Ze zijn veel minder vaak dan jonge, vrouwelijke bestuurders lid van een intervisie- of directiewerkgroep. Vrouwelijke bestuurders zijn meer gericht op de zorginhoud, mannen op hun ondernemersrol. Het zou interessant zijn om te kijken wat er gebeurt als er meer jonge mensen en ook meer vrouwen in RvB’s zouden plaatsnemen. Los van leeftijd en sekse: mag de focus weer terug op de echte zorg? Laat die managers los. De echte wereld in. Bevrijd van de apenrots, de afvinklijstjes achtergelaten. 

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Snor

Het enige geluid dat ik hoor is het getik van de klok. Zo nu en dan springt er een vogeltje uit tevoorschijn, dat een paar keer hard roept. Gelukkig hoef ik daar niets meer mee.Ooit was ik een echt feestbeest, kon ik nachten doorhalen met mijn buurtgenoten. Maar de laatste tijd hoefde ik niet meer zo nodig. Overbodig voelde ik me. Ik was leeg, waar ik ooit v... Meer

Reageer |  reacties

Mensen helpen die Ďde droad effe kwiet biní

Mediant Geestelijke Gezondheidszorg in Twente opende in 2015 de Helmer-Es, een nieuwe High Intensive Care (HIC). Teampsychiater Marije Vermaas voelt zich hier als een vis in het water. Er is ťťn probleem: ze is de enige psychiater op de afdeling, er moet nodig een collega bij. Maar dat is lastig. Veel collega's zien Twente als een uithoek. Ze gooit graag een... Meer

Reageer |  reacties

Deze cliŽnt zit nog steeds in mijn hoofd

AriŽtte van Reekum, psychiater en lid raad van bestuur van GGZ Breburg in Brabant, heeft een open inborst. Niet te beroerd om een fout toe te geven. Toch zit ze soms in een spagaat: een organisatie heeft een structuur en cultuur nodig om open te zijn over fouten en ervan te leren. Maar na een uitzending van Zembla is ze naar de buitenwereld voorzichtiger. ĎH... Meer

Reageer |  reacties