Gelukkige gezondheidszorg, eigenlijk heel gemakkelijk!

29 oktober 2010

De laatste jaren wordt er heel wat afgeschreven over geluk. En dat is terecht. Als je Nederlanders vraagt wat ze willen in het leven, staat geluk bovenaan hun verlanglijst. Nederland is een van de gelukkigste landen ter wereld. Ruut Veenhoven is ‘geluksprofessor’ aan de Erasmusuniversiteit. Geluk wordt volgens hem voor een belangrijk deel bepaald door ‘zinvol bezig zijn’. Met andere woorden, betekenisvol werk is voor de meeste mensen heel belangrijk. Daarnaast blijken we erg ontevreden te worden als we iets opgelegd krijgen. We willen invloed hebben op hoe ons leven eruit ziet.

In de gezondheidszorg werken veel hoogopgeleide professionals. Voor hen is invloed kunnen uitoefenen op hun werk van groot belang. Het zijn mensen die het beste functioneren in een omgeving waar hen die invloed wordt toevertrouwd. Zij hebben de expertise hoe patiŽnten het beste behandeld kunnen worden. Het gaat om de waardering van vakmanschap en over het belang van professionele autonomie om kwalitatief goede zorg te verlenen.

Een bevriende arts vertelde me laatst met een twinkeling in zijn ogen dat hij een andere baan heeft. De vorige keer dat ik hem ontmoette, mopperde hij omdat in de tien jaar dat hij in de organisatie werkte voor de vierde keer alles op de schop ging. In zijn nieuwe baan heeft hij een paar keer met patiŽnten, naastbetrokkenen, professionals en bestuurders om tafel gezeten om na te denken over hoe de kwaliteit van zorg beter kan. Hij wordt betrokken bij het plan om de organisatie verder te ontwikkelen. Hij is zinvol bezig, hij heeft invloed, hij maakt zijn eigen organisatie!

In de gezondheidszorg kantelen we de organisatie als de fusie is beklonken. De organisatieonderdelen worden door bestuur en directie ‘herontworpen’. Het team dat goed op elkaar is ingespeeld, wordt ontbonden. Professionals worden door managers veel te laat in dit proces betrokken om ‘draagvlak te creŽren’ en aan te horen hoe zij volgens de top van de organisatie ‘excellente zorg’ moeten gaan verlenen. Ze gaan mopperend en ongelukkig ondergronds: ‘Even bukken, het waait wel weer over’. Maar, ongelukkige professionals maken ongelukkige patiŽnten!

Dus maar niet veranderen? Nee, want juist de professionals streven er voortdurend naar de zorg te verbeteren, dus te veranderen. Maar, laten we lering trekken uit het geluksonderzoek. Laten we professionals vragen wat en hoe we moeten verbeteren. Geen grootscheepse en ingrijpende reorganisatieprocessen maar stap voor stap en op basis van eerdere ervaringen. Dat lijkt misschien voor haastige managers een grote tijdsinvestering. Voor de iets langere termijn levert het veel tijd en geld op die anders aan ‘weerstand’ van professionals besteed had moeten worden. Faciliteren van het stap voor stap ontwikkelen van de organisatie vraagt van managers een vragende en onderzoekende houding.
Misschien even wennen en soms lastig, maar vooral een leuke klus.

Gelukkige gezondheidszorg, eigenlijk heel gemakkelijk!

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Voorkomen is goud

Rond de jaarwisseling publiceerden Nederlandse onderzoekers een indrukwekkende studie naar de prognose van depressie. Wie verwachtte dat door de toename van wetenschappelijk onderzoek en experimenten met nieuwe behandelmethoden de prognose van depressie inmiddels een gunstiger beeld zou geven dan bijvoorbeeld een decennium geleden, kwam bedrogen uit. De stud... Meer

Reageer |  reacties

The targets of the social sciences are on the move

Onlangs herlas ik het volgende zinnetje uit een boek van Ian Hacking (2000): ďthe targets of the social sciences are on the moveĒ (p.108). Ik houd van deze zin omdat er een wereld aan betekenis achter schuil gaat en deze niet geringe implicaties heeft. Hacking legt uit dat er binnen ons vakgebied altijd iets gebeurt met het object van studie. Een stuk goud r... Meer

Reageer |  reacties

Alles begint met Preventie

ďPittiger neerzettenĒ, was het oordeel van een meelezer van de eerste versie van deze column. Ik was blij met zijn preventie-gezinde overtuiging, die kennelijk nůg uitgesprokener was dan de mijne. Hoe helder moet je de roep om preventie laten klinken wil hij enig effect hebben? En: is de gemiddelde D!scura-lezer niet van zichzelf al tot in zijn haarvaten doo... Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten