Oude mensen kun je niet als een hete aardappel doorschuiven

19 november 2014

Het gaf geen pas, de manier waarop staatssecretaris van VWS Martin van Rijn onlangs in de talkshow van Jeroen Pauw door journalisten werd aangevallen. Alsof hij het okť vindt dat zijn eigen moeder geen goede verzorging krijgt in het verpleegtehuis waar zij verblijft. Alsof hij dat zelf niet anders zou willen. Maar ja, hij is de verantwoordelijke staatssecretaris. Dus is het zijn eigen schuld.

Geld
Is het zo simpel? Je kunt zeggen dat Van Rijn, die jarenlang topambtenaar is geweest, zelf al die jaren de kans heeft gehad om iets te verbeteren aan de zorg – want die problemen waren er toen ook al. Het is hem niet gelukt. En het is de vraag of hij als staatssecretaris nu wel kan regelen dat al die organisaties die langdurige zorg bieden, dat beter gaan doen. Want meer en beter opgeleide medewerkers kosten meer geld; en dat is er niet. Of hebben we er niet voor over.

Zwaksten zijn slachtoffer
Eigenlijk wil niemand een prijskaartje hangen aan zorg. We vinden dat alle mensen de allerbeste zorg moeten krijgen die ze nodig hebben. We willen niet kiezen, en daarom worden de zwaksten in het systeem het slachtoffer van de keuzes die toch worden gemaakt. De kinderen en jongeren met een psychische stoornis, die als gevolg van de transitie naar de gemeenten geen recht meer hebben op verzekerde zorg (let wel: kinderen met een lichamelijke aandoening en volwassenen met een psychische aandoening hebben dat recht nog wel). De kwetsbare ouderen, die langer thuis moeten blijven wonen, ook als dat eigenlijk niet meer kan. En de allerkwetsbaarste ouderen die zijn overgeleverd aan de, meestal, tekort schietende zorg in tehuizen.

Ouderdom is geen ziekte
Wat de kinderen en jongeren met een psychische aandoening betreft: ik ben ervan overtuigd dat hier een grote fout is gemaakt waar ongelukken van komen. De tijd zal het leren. Wat de kwetsbare ouderen betreft, staat buiten kijf dat de zorg beter moet en kan. Behalve beter opgeleide medewerkers zijn ook minder bureaucratie, minder overhead, een betere organisatie en kortere lijnen nodig. Maar wij burgers spelen daarbij zelf ook een rol, als kinderen van de vaders en moeders die zorg nodig hebben. Een psychische aandoening is een ziekte, maar gewone ouderdom is dat niet. Die hoort bij het leven – bij ůns leven. Maar willen we dat wel zien?

Toekomst
In de toekomst zal gespecialiseerde hulp nodig blijven voor mensen die dementeren en daardoor ernstig van slag raken. Voor mensen die, bijvoorbeeld, door een herseninfarct zo gehandicapt raken dat ze nog maar weinig zelf kunnen, hoe graag ze dat ook zouden willen. Maar mensen die gewoon oud worden, zullen met behulp van allerlei aanpassingen en voorzieningen, en met ondersteuning ‘op maat’, in hun eigen omgeving moeten blijven. Of, beter gezegd: hopelijk kunnen blijven. Want dat is wat ze meestal het liefst willen.

Wijzelf
De overheid heeft tot nu toe weinig gedaan om oudere mensen hierbij te ondersteunen. Hulp kwam er alleen als er problemen waren; niet om problemen te voorkomen en zo de veelbezongen zelfredzaamheid te bevorderen. Dat moet anders. Maar wat ook anders moet, is de plaats die we inruimen voor oude mensen in ons leven. We kunnen niet naar de overheid en de instellingen blijven wijzen en intussen onszelf buiten schot houden. Oude mensen zijn geen restverschijnsel in het leven, geen hete aardappel die we naar elkaar kunnen doorschuiven. Oude mensen zijn onze ouders, en oude mensen zijn we straks zelf. Alleen daarom al is het nodig na te denken over de tijd en ruimte die we hen gunnen. De rekening van de ouderdom krijgen we, dankzij een (te?) lang leven, straks zelf ook gepresenteerd. 

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Staat de patiŽnt wel centraal?

Enige tijd geleden sprak ik een vrijgevestigd klinisch psychologe over haar ervaringen binnen de geestelijke gezondheidszorg. Zij vertelde over een depressieve patiŽnte die zij wilde verwijzen naar de crisisdienst van de regionale GGZ-instelling. Zij vertelde dat zij deze patiŽnte niet kon/mocht doorverwijzen, dat de huisarts dat moest doen, maar dat die op vakantie was en zijn waarnemer de patiŽnte eerst wilde zien voordat hij zou kunnen doorverwijzen, dat deze waarnemer deze patiŽnte niet wilde doorverwijzen, omdat hij het met de diagnose niet eens was, dat de psychologe de patiŽnte toen presenteerde aan een bevriende psychiater, die patiŽnte vervolgens terstond verwees naar de crisisdienst, die de patiŽnte tijdelijk in behandeling nam, en om het af te sluiten niet met de klinisch psychologe, de behandelaar overlegde maar met de bevriende psychiater, die de patiŽnte na ťťn gesprek had doorverwezen, en haar nauwelijks kende.
Meer

Reageer |  reacties

Millennials missen een ontwikkeld backoffice

De Facebookgeneratie ofwel de millennials (geboren tussen 1980 en 2000) overbevolken onze GGZ. In tien jaar tijds nam bij deze generatie het slikken van antidepressiva met 40% toe. 72.000 zitten er vanwege arbeidsongeschiktheid thuis; in grote meerderheid gaat het om psychische themaís. In de GGZ trakteren wij ze op een etikettenepidemie: dyslexie, ADHD, ADD, hoogbegaafdheid, PTSS, autisme, Asperger, NLD, dyscalculie, borderline.
Meer

Reageer |  reacties

Voorkůmen is beter dan genezen

Denkt u eens na over het volgende rijtje: een jurist, een kantoorbeambte cq boekhouder, een rechtsgeleerde, een leraar, een voormalig metaalarbeider en vakbondsbestuurder, een arts, een jurist, een scheikundige, een voormalig secretaresse, een politicoloog en jurist, een TV-producer, een arts, een econoom, een historicus annex internationale betrekkingen-expert, een socioloog en een politicoloog. Weet u al waar ik op doel? Dat is de achtergrond van de ministers die de afgelopen 40 jaren Volksgezondheid in hun portefeuille hebben gehad.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten