Exclusieve elitezorg

1 mei 2014

De nieuwste trend in de gezondheidszorg is participatory healthcare: de patiŽnt als partner. Door de patiŽnt de regie te geven over zijn eigen behandeling, moet de zorg beter en democratischer worden. Maar is dat eigenlijk wel haalbaar?

Het Radboudumc experimenteert met technologische snufjes die de patiŽnt een zekere autonomie geven en tegelijkertijd de kwaliteit van zorg meetbaar verbeteren. Daarin is de patiŽnt niet langer meer het lijdend voorwerp in het behandelingstraject, maar een actieve partner die zelf aan de touwtjes trekt. Tegenlicht maakte er een interessante documentaire over.

Op de afdeling REshape & Innovatie van het Radboudumc worden onder leiding van Lucien Engelen allerlei eHealth-technologieŽn ontwikkeld. Een van de uitvindingen van REshape is FaceTalk. Met deze software kan een beveiligde videoverbinding worden gelegd tussen patiŽnt en arts of tussen zorgverleners onderling. Het schisisteam in het Radboudumc maakt er al volop gebruik van om controles bij kinderen met schisis uit te voeren. REshape wil de patiŽnt uitrusten met apps en apparaten om je eigen data mee te verzamelen en uit te lezen. Om mensen daarbij te helpen, is het Radboudumc begonnen met Hereismydata. Dit online platform is bedoeld om alle gegevens te verzamelen, inzichtelijk te maken en patiŽnten de kans te geven om die data zelf te beheren.

Niet iedereen zal die rol op zich kunnen of willen nemen. Het kunnen omgaan met die apps en data, het maken van weloverwogen beslissingen over gezondheid en ziekte, vereist bepaalde cognitieve vaardigheden, gezondheidsvaardigheden, motivatie en inzet. Nederland telt anderhalf miljoen laaggeletterden. Hoe gaan die hun eigen data beheren? Vallen die dan buiten de boot? 

Geld is een andere factor. Een moeder in de bijstand met drie kinderen zal zich geen dure iPad kunnen veroorloven. Krijgen we straks exclusieve elitezorg voor hoogopgeleide, mondige zorgconsumenten? Nu al waarschuwen wetenschappers als prof. dr. Jan de Maeseneer, hoogleraar huisartsgeneeskunde, voor sociale onrechtvaardigheid in de zorg. Als de patiŽnt de regie over de eigen zorg krijgt, mag extra ondersteuning voor maatschappelijk kwetsbare groepen niet ontbreken.

Ziekenhuizen zijn nog lang niet klaar voor de cultuuromslag die Lucien Engelen wil bewerkstelligen. Die moet in alle gelederen draagvlak krijgen: van telefoniste tot chirurg. Dat is ook in het Radboudumc nog geen realiteit. Daarnaast speelt er een financieel probleem. Participatory healthcare staat op gespannen voet met de productie die een ziekenhuis moet draaien om financieel overeind te blijven. Als de patiŽnt zelf mag bepalen welke zorg hij wil, dan zou dat wel eens kunnen leiden tot minder invasieve zorg, minder diagnostiek, minder screening en dus minder opbrengsten. Welk ziekenhuis durft die keuze te maken? 

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Voorkomen is goud

Rond de jaarwisseling publiceerden Nederlandse onderzoekers een indrukwekkende studie naar de prognose van depressie. Wie verwachtte dat door de toename van wetenschappelijk onderzoek en experimenten met nieuwe behandelmethoden de prognose van depressie inmiddels een gunstiger beeld zou geven dan bijvoorbeeld een decennium geleden, kwam bedrogen uit. De stud... Meer

Reageer |  reacties

The targets of the social sciences are on the move

Onlangs herlas ik het volgende zinnetje uit een boek van Ian Hacking (2000): ďthe targets of the social sciences are on the moveĒ (p.108). Ik houd van deze zin omdat er een wereld aan betekenis achter schuil gaat en deze niet geringe implicaties heeft. Hacking legt uit dat er binnen ons vakgebied altijd iets gebeurt met het object van studie. Een stuk goud r... Meer

Reageer |  reacties

Alles begint met Preventie

ďPittiger neerzettenĒ, was het oordeel van een meelezer van de eerste versie van deze column. Ik was blij met zijn preventie-gezinde overtuiging, die kennelijk nůg uitgesprokener was dan de mijne. Hoe helder moet je de roep om preventie laten klinken wil hij enig effect hebben? En: is de gemiddelde D!scura-lezer niet van zichzelf al tot in zijn haarvaten doo... Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten