Voor seksueel misbruik hebben
kinderen geen woorden

25 oktober 2018

Een halve eeuw geleden was ik kind. Mijn ouders hadden een mooi landhuis. Veel weilanden er om heen. Tijdens vakanties kwamen de neefjes en nichtjes spelen. Wij hadden de ruimte. Boompje klimmen, tenten maken, bramen plukken, boten bouwen. Nooit, maar dan ook écht nóóit heb ik gedacht dat ik als kind seksueel kon worden misbruikt. Het kwam niet in me op. En het was al helemaal geen thema tijdens het spelen met de neefjes en nichtjes. Nee, wat wél een rol speelde, was de onderlinge competitie. Wie kon het hardste lopen? Wie plukte de meeste bramen? Wie bouwde de mooiste boomhut?

Wat een andere wereld dan de biotoop waarin de Amsterdamse arts Thekla Bosschaart dook, toen ze zich verdiepte in de herkenning van seksueel misbruik van kinderen. Ze promoveerde half oktober op haar onderzoek. Bosschaart onderzocht de dossiers van de slachtoffers van Robert M., die in 2010 en 2011 in Amsterdam vele tientallen jeugdige zedenslachtoffers maakte. Uiteindelijk keek Bosschaart in circa 130 dossiers van jonge kinderen, die seksueel waren misbruikt.

Haar conclusie: kinderen vertellen bijna nooit zelf direct over het misbruik. Daar hebben ze geen woorden voor. Dus moet je op heel andere signalen letten. Wat zijn dan die zorgwekkende gedragingen? Hoe geeft een jongetje van drie jaar aan dat hij seksueel is misbruikt? Het blijkt via een codetaal te gaan. Met de kennis daarvan wil Bosschaart kinderartsen, psychologen en orthopedagogen leren hoe ze seksueel misbruik bij kinderen kunnen herkennen en vaststellen.

‘Kunnen we de jeugdhulp in ons land niet opheffen?’, klonk onlangs een serieuze vraag op het congres van de jubilerende Nederlandse Vereniging voor Relatie- en Gezinstherapie. Ja, waarom ook niet? Waarom kunnen we niet terug naar die onbevangen kindertijd van mij, waarin we al spelend de wereld konden ontdekken?

Excuses, ik maak een fout. Ook mijn kindertijd was niet vrij van seksueel misbruik. Ik was me er als kind niet van bewust, maar lees nu de coming-outs van zoveel leeftijdgenoten. Het morele bastion bij uitstek, de RK-kerk, bleek er helaas zelf mee besmet. Niemand kan zich aan de eigen haren uit het moeras trekken, maar de pauselijke universiteit Gregoriana probeert het wel door begin deze maand aan te kondigen dat ze een masterstudie Kinderbescherming begint. Hopelijk helpt het; vrijwel zeker is het nodig. Denkend aan het landhuis van mijn ouders, schiet me een kernwaarde te binnen, die ze nooit uitspraken, maar altijd vormgaven: Geborgenheid. Hier ben je veilig. Zolang ook maar één kind die ‘Vitamine G’ thuis ontbeert, mogen we wat mij betreft veel euro’s investeren in effectieve, liefdevolle jeugdzorg.

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Vacature voor een ontregelende tante

Met minder regels ga je het bureaucratische monster in de zorg niet verslaan. Met andere regels is die kans veel groter.Regels kunnen het leven in een complexe samenleving wat behapbaarder en daarmee overzichtelijker maken, maar het omgekeerde kan ook. Roep ‘paarse krokodil' en iedereen weet waar het over gaat: de moeder die wordt gedwongen een formulier in ... Meer

Reageer |  reacties

Het nut van regels

Niets is zo kenmerkend voor menselijk gedrag als het stellen van regels en ernaar te streven dat anderen zich daaraan houden. Met regels schep je een context voor het gedrag van anderen – je begrenst variatie. En zo gewenst kun je met regels andere mensen effectief manipuleren, macht uitoefenen. Daarom zijn er weer regels nodig om dat een beetje in toom te h... Meer

Reageer |  reacties

Regelgekte

Ooit, toen ik nog hoofd was van een aantal teams die zich bezighielden met hulpverlening aan dak- en thuisloze cliënten met complexe problematiek, hamerde ik er bij teamleden op om toch vooral de DBC-codes waaronder zij hun werkzaamheden weg konden schrijven, uit hun hoofd te leren. Zo kregen we het voor elkaar om een dag lang met een cliënt boodschappen te ... Meer