Lippenstift en zuurstofmasker:
de kunst van dementie(mantel)-
zorg

2 november 2017

Pardoes vond ik mijn naam terug in een dankwoord van een gloednieuw boek. Dat overkomt me niet elke dag. De auteur en ik delen een fascinatie en passie: dementie. En daarover praten we wel eens. Niet zozeer over de medische aspecten ervan en al evenmin over de statistische. Maar vooral over de warme en betrokken dementiezorg. Over de kunst van het contact maken. En ook en vooral: over de noodzaak van het belichten van de positieve momenten die de (mantel)zorg voor dementie ook met zich meebrengt. Want die zijn er gelukkig ook.

Vandaar dus dat mooie en handzame boek ‘Mantelzorger der liefde’ van Ingrid Keestra, een positieve gids voor mantelzorgers bij dementie. Ik ga het hier niet recenseren, u kunt het beter zelf lezen of doorbladeren. Want een gids hoeft immers niet per se van kaft tot kaft worden gelezen. Ook ga ik het hier niet de hemel in prijzen, dit boek verkoopt zichzelf. Keestra wordt wel ‘de Hugo Borst van Twente’ genoemd en ze weet heel goed hoe ze ‘dementie’ bovenaan de agenda krijgt.

En ik? Wat doe ik om van dementie een minder beladen onderwerp te maken? Ik schrijf ook. Bijvoorbeeld voor organisaties die hun uiterste best doen de verpleeghuiszorg te verbeteren. Een eindeloze rij van mooie projecten en prachtige interviews heb ik achter de rug. Steeds kom ik zwaar onder de indruk thuis. Verzorgenden, verpleegkundigen, kwaliteitsmedewerkers, bestuurders: allemaal zijn ze even bevlogen en energiek bezig om het hķn bewoners meer naar de zin te maken. En wat blijkt? Het zit hem vaak in kleine dingen. Kťn je cliŽnt. Weet hoe zijn of haar leven er voor de opname uitzag. Wat vond en vindt men belangrijk? Speel daarop in. Zorg ervoor dat iemand die haar hele volwassen leven lang elke dag lippenstift heeft gebruikt dit ook in het verpleeghuis kan volhouden. Ga niet langer louter uit van regels en protocollen, verplaats je in de ander. Zou je deze zorg ook voor je ouders willen? Of voor jezelf?

En Šls je dan een glimlach op die eventueel gestifte lippen ziet verschijnen, of Šls iemand dan dat kinderliedje van vroeger prevelend afmaakt – dan weet je weer waar je het voor doet. Doodvermoeide mantelzorgers en overbelaste professionals houden zich vast aan die kleine momenten van vreugde, herkenning, contact. Zo houden ze het vol. En: door zo goed mogelijk voor zichzelf te zorgen. Want het is net als met het zuurstofmasker in een vliegtuig in nood: als ouders moet je eerst dat van jezelf opzetten en pas daarnŠ dat van je kinderen. Hoe onnatuurlijk dat ook mag voelen.

Op 10 november is het Dag van de Mantelzorg

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Snor

Het enige geluid dat ik hoor is het getik van de klok. Zo nu en dan springt er een vogeltje uit tevoorschijn, dat een paar keer hard roept. Gelukkig hoef ik daar niets meer mee.Ooit was ik een echt feestbeest, kon ik nachten doorhalen met mijn buurtgenoten. Maar de laatste tijd hoefde ik niet meer zo nodig. Overbodig voelde ik me. Ik was leeg, waar ik ooit v... Meer

Reageer |  reacties

Mensen helpen die Ďde droad effe kwiet biní

Mediant Geestelijke Gezondheidszorg in Twente opende in 2015 de Helmer-Es, een nieuwe High Intensive Care (HIC). Teampsychiater Marije Vermaas voelt zich hier als een vis in het water. Er is ťťn probleem: ze is de enige psychiater op de afdeling, er moet nodig een collega bij. Maar dat is lastig. Veel collega's zien Twente als een uithoek. Ze gooit graag een... Meer

Reageer |  reacties

Deze cliŽnt zit nog steeds in mijn hoofd

AriŽtte van Reekum, psychiater en lid raad van bestuur van GGZ Breburg in Brabant, heeft een open inborst. Niet te beroerd om een fout toe te geven. Toch zit ze soms in een spagaat: een organisatie heeft een structuur en cultuur nodig om open te zijn over fouten en ervan te leren. Maar na een uitzending van Zembla is ze naar de buitenwereld voorzichtiger. ĎH... Meer

Reageer |  reacties