Lippenstift en zuurstofmasker:
de kunst van dementie(mantel)-
zorg

2 november 2017

Pardoes vond ik mijn naam terug in een dankwoord van een gloednieuw boek. Dat overkomt me niet elke dag. De auteur en ik delen een fascinatie en passie: dementie. En daarover praten we wel eens. Niet zozeer over de medische aspecten ervan en al evenmin over de statistische. Maar vooral over de warme en betrokken dementiezorg. Over de kunst van het contact maken. En ook en vooral: over de noodzaak van het belichten van de positieve momenten die de (mantel)zorg voor dementie ook met zich meebrengt. Want die zijn er gelukkig ook.

Vandaar dus dat mooie en handzame boek ‘Mantelzorger der liefde’ van Ingrid Keestra, een positieve gids voor mantelzorgers bij dementie. Ik ga het hier niet recenseren, u kunt het beter zelf lezen of doorbladeren. Want een gids hoeft immers niet per se van kaft tot kaft worden gelezen. Ook ga ik het hier niet de hemel in prijzen, dit boek verkoopt zichzelf. Keestra wordt wel ‘de Hugo Borst van Twente’ genoemd en ze weet heel goed hoe ze ‘dementie’ bovenaan de agenda krijgt.

En ik? Wat doe ik om van dementie een minder beladen onderwerp te maken? Ik schrijf ook. Bijvoorbeeld voor organisaties die hun uiterste best doen de verpleeghuiszorg te verbeteren. Een eindeloze rij van mooie projecten en prachtige interviews heb ik achter de rug. Steeds kom ik zwaar onder de indruk thuis. Verzorgenden, verpleegkundigen, kwaliteitsmedewerkers, bestuurders: allemaal zijn ze even bevlogen en energiek bezig om het hķn bewoners meer naar de zin te maken. En wat blijkt? Het zit hem vaak in kleine dingen. Kťn je cliŽnt. Weet hoe zijn of haar leven er voor de opname uitzag. Wat vond en vindt men belangrijk? Speel daarop in. Zorg ervoor dat iemand die haar hele volwassen leven lang elke dag lippenstift heeft gebruikt dit ook in het verpleeghuis kan volhouden. Ga niet langer louter uit van regels en protocollen, verplaats je in de ander. Zou je deze zorg ook voor je ouders willen? Of voor jezelf?

En Šls je dan een glimlach op die eventueel gestifte lippen ziet verschijnen, of Šls iemand dan dat kinderliedje van vroeger prevelend afmaakt – dan weet je weer waar je het voor doet. Doodvermoeide mantelzorgers en overbelaste professionals houden zich vast aan die kleine momenten van vreugde, herkenning, contact. Zo houden ze het vol. En: door zo goed mogelijk voor zichzelf te zorgen. Want het is net als met het zuurstofmasker in een vliegtuig in nood: als ouders moet je eerst dat van jezelf opzetten en pas daarnŠ dat van je kinderen. Hoe onnatuurlijk dat ook mag voelen.

Op 10 november is het Dag van de Mantelzorg

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

In de isoleercel, gefixeerd aan bed,
het gebeurde gewoon

Geen gedwongen behandelingen meer? ĎZonder meer ja zeggen op deze stelling is me te gemakkelijk', zegt Nico de Louw (71) die op voordracht van de cliŽntenraad in de raad van toezicht van Arkin zit. In de jaren Ď70 werd hij met een psychose in adamskostuum van de straat geplukt en in de isoleercel gezet. Hij weet dat er af en toe een aanleiding is om iemand b... Meer

Reageer |  reacties

Vrijheid, gelijkheid en broederschap

We laten ons door niets of niemand meer dwingen. Wat leven we toch in een heerlijke tijd. Degenen die ons voorheen dwongen zoals de pastoors, de dominees, de filmproducers, de regisseurs, de acteurs, de bazen, de CEO's, de managers, de rijkelui en de heren van Abraham de Swaan (NRC, 20-1), ze kunnen het allemaal mooi schudden, ze worden aan de schandpaal gen... Meer

Reageer |  reacties

Dwangbehandeling is soms echt nodig

Op het eerste gezicht kun je deze stelling alleen maar onderschrijven. Niemand, patiŽnt of geen patiŽnt, zit te wachten op iets dat hem tegen zijn wil overkomt, en normaliter is geen arts erop uit zijn patiŽnt iets op te dringen dat hij niet wil. Maar toch gebeurt het en niet alleen in de psychiatrie. De (aloude) kernwaarden van de geneeskunde zijn Ďniet sch... Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten