Alleen maar clubjes voor ouderen
organiseren is te kort door de bocht

4 juli 2019

    Ingrid Kroon koppelt praktijkervaringen rond eenzaamheid aan beleid

‘Alleen maar clubjes voor ouderen organiseren is te kort door de bocht’

Eenzaamheid wordt in onze maatschappij een steeds groter probleem, merkt ook Ingrid Kroon. Zij doet als specialist ouderengeneeskunde bij Florence consulten bij ouderen thuis. Daarnaast bouwt ze buiten de muren van Florence aan netwerken in de zorg voor kwetsbare ouderen en staat ze in nauw contact met het ministerie van VWS. Het contact met patiŽnten brengt haar tot beleidsinzichten. ‘We hebben de zorg kapot georganiseerd, we moeten terug naar de eenvoud, naar een financiering zonder al die verschillende potjes.’

De mate waarin eenzaamheid een probleem vormt, is individueel bepaald, benadrukt Kroon. Tijdens haar huisbezoeken komt ze mensen tegen die iedere dag drie uur bezoek hebben en zich toch eenzaam voelen. Anderen zijn vergroeid met hun rolstoel, krijgen nooit bezoek en voelen zich niet eenzaam. Die zeggen bijvoorbeeld: ik luister elke dag naar muziek, ik verveel me geen moment. Kroon: ‘Wanneer of waardoor voel je je eenzaam? Soms heeft iemand een partner verloren, soms zit een fysieke beperking in de weg waardoor meedoen met de maatschappij moeilijk wordt. Ik benader de hulpvraag holistisch, probeer het hele plaatje in kaart te brengen. Het hele spectrum van lichamelijk, psychisch, sociaal en maatschappelijk functioneren bepaalt hoe je er als mens bijzit. Alleen maar clubjes voor ouderen organiseren om de eenzaamheid te bestrijden, is te kort door de bocht.’

Maatschappij verandert
De eenzaamheid in ons land neemt ook toe omdat de maatschappij verandert. Kerken en verenigingen spelen een minder grote rol, we zijn druk met onze eigen zaken, zien minder om naar elkaar. In grote steden speelt dit sterker dan in kleine dorpsgemeenschappen. Kroon: ‘Als in Den Haag in een portiek zes deuren uitkomen, kennen de mensen achter deze deuren elkaar vaak niet meer. Mensen worden minder dan vroeger gedragen door een groep, de verbanden zijn minder stevig. Eenzaamheid ligt dan al snel op de loer.’

Geluksfilter
Natuurlijk hebben we tegenwoordig gemakkelijk contact via internet en social media, maar soms roept dit gek genoeg juist eenzaamheid op. Kroon: ‘Het is leuk als je als oudere via een familieapp een foto toegestuurd krijgt van je kleinkind in Thailand, maar dit vervangt niet het ťchte gesprek. Een gesprek waarin je tot elkaar komt, waarin je je zorgen kunt uiten, emoties kunt delen, een gesprek met diepgang dat tot echte verbinding leidt. Nog afgezien van het feit dat veel ouderen net als veel laaggeletterden onvoldoende digitale vaardigheden hebben. Bovendien lijken al die social-mediaberichten door een soort geluksfilter te zijn gehaald, waardoor de hele wereld gelukkiger en succesvoller oogt dan jij. Ook dit kan een gevoel van eenzaamheid oproepen.’

Bron van klachten
Maar waar ligt de oplossing dan? Het begint er volgens Kroon mee dat huisartsen en andere zorgverleners oog hebben voor eenzaamheid als bron van klachten. ‘Een relatief kleine klacht kan groot of hardnekkig worden gepresenteerd. Bijvoorbeeld een pijnklacht. Een pilletje tegen de pijn helpt dan niet, de patiŽnt zal zich opnieuw melden op het spreekuur. Als een levensgezel wegvalt, kun je een latent aanwezige pijn ook meer voelen. Een probleem dat daarvoor nauwelijks een probleem was, kan nu wel een hinderlijke sta-in-de-weg zijn. Als eenzaamheid wordt gemist, kunnen mensen bijvoorbeeld een depressie ontwikkelen, waardoor ze in een vicieuze cirkel belanden. Het is daarom belangrijk dat de zorgverleners rond de eenzame oudere goed samenwerken.’

Kleinschalig organiseren
Ingrid Kroon ziet in de praktijk voorbeelden te over waar zorgverleners langs elkaar heen werken. Dan heeft een praktijkondersteuner van de huisarts bij iemand thuis de zorg- en ondersteuningsbehoefte geheel in kaart gebracht en dan komt zes weken later iemand van de gemeente dit in het kader van een WMO-indicering nog eens dunnetjes overdoen. Intussen blijft de hulp uit. ‘Het is goed geriatrische netwerken op te zetten, maar ik weet ook hoe lastig dit is. Alleen al in Den Haag en omgeving zijn 600 huisartsen en 250 praktijkhouders. In een plaats als Velp zijn tien huisartsen, ťťn fysiotherapiepraktijk, ťťn diŽtist en ťťn specialist ouderengeneeskunde, en die zitten dan ook nog eens in ťťn gebouw. Dat maakt samenwerken toch gemakkelijker. Ik geloof in kleinschalig organiseren van de zorg, ook op stedelijk niveau. Terug naar de eenvoud. Terug naar kleinschalige netwerken waarin zorgverleners elkaar kennen. En terug naar een ‘potjesloze’ financiering, zodat de hulp die de eenzame mens nodig heeft niet smoort in een woud van regels.’

Dit interview is op verzoek van Van Der Hoef & Partners / D!scura uitgewerkt door Ben Tekstschrijver, tekstschrijver gespecialiseerd in de zorg

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Een directeur in tijden van corona

Op een dag eind maart van dit bijzondere jaar reed ik voor mijn eerste werkdag naar Purmerend waar het hoofdkantoor van Evean is gevestigd. Een somber gebouw in een nog somberder omgeving waarin de gevolgen van de intelligente lock-down te merken waren. Veel kamers stonden leeg. De mensen werkten zo vaak als het maar kon thuis. Vrijwel iedereen was gespannen... Meer

Reageer |  reacties

Het ware gezicht van klimaatverandering

Al acht maanden worden onze gesprekken gedomineerd door maar één onderwerp: de Corona-uitbraak, de Covid-19 pandemie. Onze media schreven over de golven, de pieken, de dalen, de kudde-immuniteit, social distancing, de anderhalvemeter samenleving, de juiste manier om je handen te wassen, het nut van mondkapjes, de infectiefactor en allerlei andere dingen waar... Meer

Reageer |  reacties

Verslavingszorg verdient beter imago

De verslavingszorg heeft een imagoprobleem. Psychiaters, psychologen en andere therapeuten zijn vaak te somber over de resultaten die we bereiken, vindt Ruud Rutten, bestuurder van Tactus verslavingszorg. 'We hebben in de kliniek wel enkele 'Herman Broodjes' rondlopen die hun hele leven begeleiding nodig hebben, maar de meeste mensen overwinnen na één of enk... Meer

Reageer |  reacties