Gewoon omdat het kan

28 mei 2014

In 2008 moest ik voor een ingreep in het kader van de behandeling van mijn prostaatkanker een choline PET-scan ondergaan, want de MRI was voor het opsporen van metastases achterhaald. Die nieuwe scan was zeer geavanceerd en kon alleen in Groningen of Leuven. Een jaar later kon het in veel meer ziekenhuizen in Nederland en het werd me op een gegeven moment zelfs een beetje opgedrongen. “O, maar dat kan tegenwoordig bij ons ook. Wilt u dat we een keer een afspraak maken?”

Mijn vriend kreeg later prostaatkanker dan ik en geniet de voordelen van het feit dat hij tien jaar later het circus meemaakt. En als bij hem de PSA blijft stijgen blijkt zelfs de choline PET-scan al weer ingehaald. In Nijmegen is men namelijk bezig met beeldvorming waarbij nanotechnologie gebruikt wordt. Naar wat ik gehoord heb heeft men in Heidelberg zelfs al weer een apparaat dat nog beter alles in beeld brengt, maar dat moet eerst allemaal nog bewezen worden. Mijn vriend heeft in elke denkbare machine gelegen, maar er is niets te zien. Gefeliciteerd. Zuur genoeg wordt kort daarna de uitzaaiing ontdekt als hij met rugpijn met uitstraling naar het ziekenhuis gaat waar een ouderwetse rŲntgenfoto maakt. Daar zit het: in die wervel.

Het zijn niet alleen de aanvragen voor MRI's en PET-scans. Uit een onderzoek van het ABIM instituut (Advancing Medical Professionalism to Improve Health Care) blijkt dat patiŽnten veel te veel medische tests ondergaan, maar de ironie is dat de helft van de geÔnterviewde artsen ze zelf aanvraagt. Dat betekent dat artsen op basis van hun deskundigheid een mening ontwikkelen, maar – mede onder druk van de patiŽnt – toch anders handelt. Evidence-based geneeskunde is dan verworden van een rationele beslissing naar een beslissing op basis van gebruik maken van technologie die wetenschappelijk ontwikkeld is. Het gebruik holt voor de evidence uit.

De boodschap is duidelijk: op een of andere manier garandeert de technologie zijn eigen gebruik. Als technologie artsenwerk zo gaat bepalen is een analyse nodig. Het heeft in de eerste plaats te maken met de onzekerheid van artsen. Een test vraag je aan om een hypothese te bevestigen. Dat hoort tegenwoordig in de wetenschappelijke geneeskunde. Meten is weten. Dat het merendeel van de diagnoses gesteld kan worden op basis van de symptomen en de anamnese en dus vooral gebaseerd is op īinzichtī en īervaringī lijkt van minder belang. Hoe onzekerder een arts des te vaker hij of zij een beroep doet op tests om zekerheid te krijgen.

Wie kan voor ons het pad schetsen dat gevolgd wordt van beginnende ideeŽn rond robotchirurgie, nanotechnologie bij het maken van scans en van wie ging het idee uit? Van de artsen of van de bedrijven die dergelijke machines ontwikkelen? Hoe zit het met de contacten tussen AMC's en de leiders in de technologiemarkt? Wie initieert de onderzoeken om de effectiviteit van nieuwere beeldvorming aan te tonen? Wie betaalt het vliegtuigticket om de medisch specialist naar een congres ver weg te brengen waar hij spreekt over het nieuwe apparaat? In de Verenigde Staten hebben artsen zelfs quota die ze moeten halen om de investeringen van het ziekenhuis terug te verdienen. Van dergelijke praktijken in Nederland weet ik niets, maar investering in de apparatuur voor Da Vinci chirurgie (1,5 miljoen euro) wordt uiteindelijk terugverdiend via de keuzen die aan patiŽnten worden voorgelegd.

Kankerbusiness. Gewoon omdat het kan. Het is de Medische Nemesis zoals Illich het beschreef. Er komen andere krachten vrij, waarbij het bestaan van technologie sterk bepalend is voor beslissingen. 

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Staat de patiŽnt wel centraal?

Enige tijd geleden sprak ik een vrijgevestigd klinisch psychologe over haar ervaringen binnen de geestelijke gezondheidszorg. Zij vertelde over een depressieve patiŽnte die zij wilde verwijzen naar de crisisdienst van de regionale GGZ-instelling. Zij vertelde dat zij deze patiŽnte niet kon/mocht doorverwijzen, dat de huisarts dat moest doen, maar dat die op vakantie was en zijn waarnemer de patiŽnte eerst wilde zien voordat hij zou kunnen doorverwijzen, dat deze waarnemer deze patiŽnte niet wilde doorverwijzen, omdat hij het met de diagnose niet eens was, dat de psychologe de patiŽnte toen presenteerde aan een bevriende psychiater, die patiŽnte vervolgens terstond verwees naar de crisisdienst, die de patiŽnte tijdelijk in behandeling nam, en om het af te sluiten niet met de klinisch psychologe, de behandelaar overlegde maar met de bevriende psychiater, die de patiŽnte na ťťn gesprek had doorverwezen, en haar nauwelijks kende.
Meer

Reageer |  reacties

Millennials missen een ontwikkeld backoffice

De Facebookgeneratie ofwel de millennials (geboren tussen 1980 en 2000) overbevolken onze GGZ. In tien jaar tijds nam bij deze generatie het slikken van antidepressiva met 40% toe. 72.000 zitten er vanwege arbeidsongeschiktheid thuis; in grote meerderheid gaat het om psychische themaís. In de GGZ trakteren wij ze op een etikettenepidemie: dyslexie, ADHD, ADD, hoogbegaafdheid, PTSS, autisme, Asperger, NLD, dyscalculie, borderline.
Meer

Reageer |  reacties

Voorkůmen is beter dan genezen

Denkt u eens na over het volgende rijtje: een jurist, een kantoorbeambte cq boekhouder, een rechtsgeleerde, een leraar, een voormalig metaalarbeider en vakbondsbestuurder, een arts, een jurist, een scheikundige, een voormalig secretaresse, een politicoloog en jurist, een TV-producer, een arts, een econoom, een historicus annex internationale betrekkingen-expert, een socioloog en een politicoloog. Weet u al waar ik op doel? Dat is de achtergrond van de ministers die de afgelopen 40 jaren Volksgezondheid in hun portefeuille hebben gehad.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten