Albinoratten

20 maart 2014

In 2011 ontdekten onderzoekers Inbal Bartal en Peggy Mason van de Universiteit van Chicago dat ratten zich sociaal gedragen. Vanuit een soort rattenempathie bevrijdden ze hun vriendjes die in de val zaten. Ik weet dat onderzoek bij ratten niets over mensen vertelt, maar misschien valt er van ratten toch iets te leren.

Om erachter te komen of ratten ook vreemde ratten helpen zich te bevrijden herhaalden Bartal en Mason dit jaar het onderzoek, maar nu met ratten van een andere stam. De vrije ratten waren albinoīs, helemaal wit dus, en de vreemde rat die in de val liep was er een met zwarte vlekken. De albinoīs hadden die rat nooit eerder gezien, en ook niet geroken. Wat gebeurt er dan? Vrije albinoratten die een rat met zwarte vlekken niet kenden, openden de val niet, maar als zij met een rat met zwarte vlekken in een kooi hadden gewoond, dan openden ze wel de val.

Ratten blijken solidair te zijn met wat ze vertrouwd is en die solidariteit is met een stam, niet met een individu. Het gaat niet om genetische overeenkomst, maar om maatschappelijke vertrouwdheid.

Bij mensen gaat het helaas anders. Die helpen elkaar niet uit de val. Ik geef een voorbeeld. Onlangs heeft de Inspectie voor de Volksgezondheid laten weten dat er een groot probleem is met de gezondheidszorg voor migrantenvrouwen zonder documenten. Er wordt al jaren aandacht voor dit probleem gevraagd, maar er gebeurt niets. Het is zelfs zo erg dat men in andere Europese landen verbaasd toekijkt hoe Nederland omgaat met zijn migranten. Bij ratten zou dat niet gebeuren, zelfs niet bij Nederlandse ratten.

Zou dit zijn ontstaan doordat onze Nederlandse ‘ albinowerkers’ in de zorg nooit met leden van die andere stam in een hok hebben gewoond? Is onze samenleving zo aan het segregeren dat we elkaar niet kennen? In 1990 begonnen we bij het VUMC een onderwijsprogramma over diversiteit in de zorg. De studenten moesten werkstukken maken over gezondheid(toestand) bij Nederlanders met een andere culturele achtergrond. Daar kregen zij uiteraard een cijfer voor, dat kon extra hoog kon uitvallen door informatie te gaan halen bij iemand van een bevolkingsgroep die je niet nog niet kende. Gelukkig besloten veel studenten dat te doen. We wilden ook dat studenten vanaf het eerste jaar door een familie uit een andere bevolkingsgroep zouden worden geadopteerd en daar gedurende de hele studie contact mee zouden houden, maar daar kregen we helaas geen steun voor. Het programma was mooi, maar kennelijk moest het niet te eng worden.

De multiculturele samenleving is in het huidige politieke klimaat geen gemakkelijke zaak. Misschien helpt het wanneer wij albinodokters en dokters met zwarte vlekken leren kennen en elkaar als het nodig is uit de val redden. En samen voorkomen dat zwangere vrouwen die prenatale en natale zorg nodig hebben in de steek worden gelaten.  

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Staat de patiŽnt wel centraal?

Enige tijd geleden sprak ik een vrijgevestigd klinisch psychologe over haar ervaringen binnen de geestelijke gezondheidszorg. Zij vertelde over een depressieve patiŽnte die zij wilde verwijzen naar de crisisdienst van de regionale GGZ-instelling. Zij vertelde dat zij deze patiŽnte niet kon/mocht doorverwijzen, dat de huisarts dat moest doen, maar dat die op vakantie was en zijn waarnemer de patiŽnte eerst wilde zien voordat hij zou kunnen doorverwijzen, dat deze waarnemer deze patiŽnte niet wilde doorverwijzen, omdat hij het met de diagnose niet eens was, dat de psychologe de patiŽnte toen presenteerde aan een bevriende psychiater, die patiŽnte vervolgens terstond verwees naar de crisisdienst, die de patiŽnte tijdelijk in behandeling nam, en om het af te sluiten niet met de klinisch psychologe, de behandelaar overlegde maar met de bevriende psychiater, die de patiŽnte na ťťn gesprek had doorverwezen, en haar nauwelijks kende.
Meer

Reageer |  reacties

Millennials missen een ontwikkeld backoffice

De Facebookgeneratie ofwel de millennials (geboren tussen 1980 en 2000) overbevolken onze GGZ. In tien jaar tijds nam bij deze generatie het slikken van antidepressiva met 40% toe. 72.000 zitten er vanwege arbeidsongeschiktheid thuis; in grote meerderheid gaat het om psychische themaís. In de GGZ trakteren wij ze op een etikettenepidemie: dyslexie, ADHD, ADD, hoogbegaafdheid, PTSS, autisme, Asperger, NLD, dyscalculie, borderline.
Meer

Reageer |  reacties

Voorkůmen is beter dan genezen

Denkt u eens na over het volgende rijtje: een jurist, een kantoorbeambte cq boekhouder, een rechtsgeleerde, een leraar, een voormalig metaalarbeider en vakbondsbestuurder, een arts, een jurist, een scheikundige, een voormalig secretaresse, een politicoloog en jurist, een TV-producer, een arts, een econoom, een historicus annex internationale betrekkingen-expert, een socioloog en een politicoloog. Weet u al waar ik op doel? Dat is de achtergrond van de ministers die de afgelopen 40 jaren Volksgezondheid in hun portefeuille hebben gehad.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten