Passage 2 uit ‘De Verdovers’ van Anna Enquist

22 december 2011

Ze sliep niet echt maar was blij dat haar benen even omhoog mochten. Ze had liggen peinzen over de wisselvalligheden in het gevoel van competentie dat mensen ervaren in het vak. Zo’n Jan-Peter, bijna klaar met zijn opleiding, straalt uit dat hij alles weet en op elke situatie een passende reactie kan improviseren. Suzan kan zich dat gevoel herinneren, het komt tijdens de leerjaren tot stand en houdt aan tot de eerste grote tegenslag. Dat kan van alles zijn, ongelukken komen voor, al gaat het meestal goed. Er heerst een stilzwijgende overeenkomst om de kans op missers te bagatelliseren. Anesthesie is veilig. Punt. Chirurgen maken fouten, dat is inherent aan het werk. Het heeft een tijd geduurd voor Suzan onder ogen kon zien dat ook de anesthesist niet onfeilbaar is. In haar geval ging het om een jongen, een gezonde jonge man die aan zijn elleboog geopereerd zou worden. Hij wilde wakker blijven en was niet bang. Suzan zette een axillair blok en was trots dat het snel lukte. Even later was het hele team in paniek – de jongen bleek allergisch voor het gif, raakte in shock en was niet meer bij te brengen. Ze denkt er nog steeds met huiver aan, na al die jaren. Het gebeurt. We krijgen allemaal zo’n confrontatie. Het kan zijn dat je de luchtweg niet in komt en de patiënt onder je handen stikt, het komt voor dat je verkeerde medicatie inspuit zodat de bloeddruk torenhoog stijgt en de patiënt sterft aan een massale hersenbloeding. Voor anderen is een op handgemeen uitlopende ruzie met de chirurg de aanleiding om uit de illusie van complete beheersing te vallen. Voor ons allen komt er een moment dat je begrijpt dat het vak veel ingewikkelder en gevaarlijker is dan je in je onschuld dacht. Je hebt de beginnersovermoed nodig om het vak te leren, maar het ware begrip ontstaat pas later. Dat groeit langzaam, en meestal niet aan de hand van successen maar juist van missers. Waarop zal Jan-Peter gaan breken? En zal hij zich laten opvangen door collega’s, zoals haar destijds is overkomen?