GGz-instellingen behandelen neurose met neurose

27 februari 2014

Enkele grote instellingen op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg hebben het momenteel in financieel opzicht erg moeilijk. Dit heeft maar ten dele te maken met de financiering, marktwerking en het beleid van politici en verzekeraars.

Deze instellingen hebben zelf, onbewust, bijgedragen aan hun probleemsituatie met wat we een proces van vervreemding kunnen noemen. Ze hebben zich in vergaande mate vervreemd van hetgeen ze daadwerkelijk zouden moeten doen, namelijk het adequaat en op specialistisch niveau diagnosticeren en behandelen van psychische stoornissen.

In plaats van psychoneurosen te ontwortelen, houden de professionals in veel van deze instellingen actief een neurotische stijl en cultuur in stand. Deze is gericht op: controle, dwangmatige meting van een doel voor elke sessie, via monitoring grip krijgen op elke klacht, en nauwgezette evaluaties van alle zittingen. Dit past in onze neurotische cultuur waarin niets nog aan controle mag ontsnappen, alles transparant moet zijn en de administratie het hoogste goed is geworden. Het ontbreekt er nog maar aan dat iedereen in de ggz elkaar afluistert.

In deze cultuur wordt de onbewuste kern van een neurotische stoornis gereproduceerd. De grote ggz-instellingen zijn verworden tot knutselfabrieken waarin door technotherapeuten op basis van protocollen en richtlijnen mensen worden geholpen hun neurose onder de vlag van een DSM-etiket verder onder controle te krijgen in plaats van op te lossen.

Het beheersen en controleren wordt via steeds verder uitwerkte gedrags- en cognitieve strategieŽn (variŽrend van responspreventie, exposure, cognitieve herstructurering tot EMDR en mindfulness) aan de cliŽnten overgedragen en daarbij wordt de aandacht afgeleid van al die emotionele en driftmatige thema's die hun psychoneurose funderen.

Dit ‘behandelen’ vindt plaats op afdelingen die, onder de vlag van een DSM-etiket, elk inzicht in de dieperliggende samenhang van het neurotisch bouwwerk zijn kwijtgeraakt. Neurose wordt met neurose behandeld. Geen wonder dat deze stoornissen niet af- maar toenemen.

De kern van een neurotische stoornis werd vroeger nog gedoceerd in de klinische psychologie en psychiatrie, ver voor de tijd waarin de huidige generatie professionals werd opgeleid. In die tijd werd met behulp van psychodynamische en fenomenologische theorieŽn en met verwijzingen naar grote denkers in de filosofie, literatuur en poŽzie uitgelegd dat mensen met een neurose overaangepaste, angstige en sombere mensen zijn, die problemen hebben met de expressie van hun agressieve, seksuele en narcistische strevingen.

De vaardigheden die noodzakelijk zijn om met cliŽnten in contact te komen, zoals het kunnen voeren van een diepgaand gesprek over hun gevoelens en fantasieŽn inzake seksualiteit, agressie en narcisme, zijn bij het gros van de ruim 14.000 gz-psychologen en ruim 2.000 psychiaters niet (meer) aanwezig. Daar komt nog bij dat zeer onervaren krachten in deze specialistische zorg worden ingezet, zelfs intakes doen en veel teveel verantwoordelijkheid dragen.

Een echte specialistische ggz kan pas verrijzen zodra uit de as van de grote instellingen kleine flexibele teams ontstaan, regionaal vormgegeven, die teruggrijpen op Europese denkwijzen in de klinische psychologie en psychiatrie. Angststoornissen of depressies worden dan behandeld in hun onderliggende samenhang. De intake wordt niet meer gedaan door een opleideling, maar door de meest ervaren krachten, zodat er niet meer zoveel geschoven hoeft te worden met de cliŽnt. Een klein team kan – veel beter dan een mega instelling – adequaat contacten in het veld onderhouden.  

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

Shared Decision Making

Discussieforum over professionaliteit in de zorg voor medisch specialisten, artsen, psychologen, bestuur en management. Van Der Hoef & Partners biedt u een platform, of forum, dat gebruikt zal worden om themaís die van belang zijn bij de dagelijkse praktijk van de geneeskunde te belichten. Een ruimte voor het voeren van een discours.
Meer

Reageer |  reacties

Vastgoed voor veel zorginstellingen een killer

Op 1 juni 2017 treedt Paul de Bot terug als bestuurder van Dijk en Duin in Castricum. Het afscheidsinterview vindt plaats in restaurant De Oude Keuken, mensen met afstand tot de arbeidsmarkt serveren de koffie en broodjes. De Oude Keuken is een mooi voorbeeld van de herontwikkeling die het zorginstellingsterrein van Dijk en Duin onder zijn bestuurlijke leiding doormaakte. Veel GGZ-instellingen zitten door de herijking van het zorgaanbod met oud en vaak monumentaal vastgoed in hun maag. ĎDe herontwikkeling van ons vastgoed in Castricum is exemplarisch voor de zorgvastgoedsector nieuwe stijl.í
Meer

Reageer |  reacties

De dagen van de DSM-5 zijn geteld

Eindelijk is er een classificatie in de maak waarmee psychiaters en patiŽnten straks hopelijk beter uit de voeten kunnen dan met de DSM-5, het handboek voor de psychiatrie. De nieuwe concurrent heet HiTOP, de Hierarchical Taxonomy of Psychopathology.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten