Oude mensen kun je niet als een hete aardappel doorschuiven

19 november 2014

Het gaf geen pas, de manier waarop staatssecretaris van VWS Martin van Rijn onlangs in de talkshow van Jeroen Pauw door journalisten werd aangevallen. Alsof hij het okť vindt dat zijn eigen moeder geen goede verzorging krijgt in het verpleegtehuis waar zij verblijft. Alsof hij dat zelf niet anders zou willen. Maar ja, hij is de verantwoordelijke staatssecretaris. Dus is het zijn eigen schuld.

Geld
Is het zo simpel? Je kunt zeggen dat Van Rijn, die jarenlang topambtenaar is geweest, zelf al die jaren de kans heeft gehad om iets te verbeteren aan de zorg – want die problemen waren er toen ook al. Het is hem niet gelukt. En het is de vraag of hij als staatssecretaris nu wel kan regelen dat al die organisaties die langdurige zorg bieden, dat beter gaan doen. Want meer en beter opgeleide medewerkers kosten meer geld; en dat is er niet. Of hebben we er niet voor over.

Zwaksten zijn slachtoffer
Eigenlijk wil niemand een prijskaartje hangen aan zorg. We vinden dat alle mensen de allerbeste zorg moeten krijgen die ze nodig hebben. We willen niet kiezen, en daarom worden de zwaksten in het systeem het slachtoffer van de keuzes die toch worden gemaakt. De kinderen en jongeren met een psychische stoornis, die als gevolg van de transitie naar de gemeenten geen recht meer hebben op verzekerde zorg (let wel: kinderen met een lichamelijke aandoening en volwassenen met een psychische aandoening hebben dat recht nog wel). De kwetsbare ouderen, die langer thuis moeten blijven wonen, ook als dat eigenlijk niet meer kan. En de allerkwetsbaarste ouderen die zijn overgeleverd aan de, meestal, tekort schietende zorg in tehuizen.

Ouderdom is geen ziekte
Wat de kinderen en jongeren met een psychische aandoening betreft: ik ben ervan overtuigd dat hier een grote fout is gemaakt waar ongelukken van komen. De tijd zal het leren. Wat de kwetsbare ouderen betreft, staat buiten kijf dat de zorg beter moet en kan. Behalve beter opgeleide medewerkers zijn ook minder bureaucratie, minder overhead, een betere organisatie en kortere lijnen nodig. Maar wij burgers spelen daarbij zelf ook een rol, als kinderen van de vaders en moeders die zorg nodig hebben. Een psychische aandoening is een ziekte, maar gewone ouderdom is dat niet. Die hoort bij het leven – bij ůns leven. Maar willen we dat wel zien?

Toekomst
In de toekomst zal gespecialiseerde hulp nodig blijven voor mensen die dementeren en daardoor ernstig van slag raken. Voor mensen die, bijvoorbeeld, door een herseninfarct zo gehandicapt raken dat ze nog maar weinig zelf kunnen, hoe graag ze dat ook zouden willen. Maar mensen die gewoon oud worden, zullen met behulp van allerlei aanpassingen en voorzieningen, en met ondersteuning ‘op maat’, in hun eigen omgeving moeten blijven. Of, beter gezegd: hopelijk kunnen blijven. Want dat is wat ze meestal het liefst willen.

Wijzelf
De overheid heeft tot nu toe weinig gedaan om oudere mensen hierbij te ondersteunen. Hulp kwam er alleen als er problemen waren; niet om problemen te voorkomen en zo de veelbezongen zelfredzaamheid te bevorderen. Dat moet anders. Maar wat ook anders moet, is de plaats die we inruimen voor oude mensen in ons leven. We kunnen niet naar de overheid en de instellingen blijven wijzen en intussen onszelf buiten schot houden. Oude mensen zijn geen restverschijnsel in het leven, geen hete aardappel die we naar elkaar kunnen doorschuiven. Oude mensen zijn onze ouders, en oude mensen zijn we straks zelf. Alleen daarom al is het nodig na te denken over de tijd en ruimte die we hen gunnen. De rekening van de ouderdom krijgen we, dankzij een (te?) lang leven, straks zelf ook gepresenteerd. 

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

FACT-werk en specialistische zorg in ťťn team

ĎBinnen GGZ Noord-Holland-Noord hebben we drie programmaís geschreven die de komende drie jaar hun beslag moeten krijgení, vertelt Marijke van Putten, lid van de raad van bestuur. ĎVoorheen werkten we via twee sporen: de FACT-teams en diagnostisch gerichte specialistische teams. Deze voegen we samen tot geÔntegreerde teams die wijk- en herstelgericht zijn. Teams met ervaringsdeskundigen en IPS-medewerkers die mensen begeleiden naar werk, maar ook met specialistische behandelkennis.í
Meer

Reageer |  reacties

Psychisch gezond in een opgewarmde aarde

Discussieforum over professionaliteit in de zorg voor medisch specialisten, artsen, psychologen, bestuur en management. Van Der Hoef & Partners biedt u een platform, of forum, dat gebruikt zal worden om themaís die van belang zijn bij de dagelijkse praktijk van de geneeskunde te belichten. Een ruimte voor het voeren van een discours.
Meer

Reageer |  reacties

Het is ontegenzeggelijk de schuld van de manager; of niet soms?

In haar column in Medisch Contact van juni 2017 probeert Esther van Fenema aan een peuter uit te leggen wat een manager doet: ĎEen manager is een meneer of een mevrouw die dingen regelt en heel veel moet vergaderen met andere mensen om die dingen te kunnen regelení waarop de kleuter stampvoetend roept: ĎJa maar wat kan hij dan?í. Ik vroeg me af hoe zij aan diezelfde peuter zou uitleggen wat een psychiater doet? Ik neem aan dat zij het zo zou weten uit te leggen dat die peuter ervan overtuigd is, dat een psychiater heel wat kan ook al zegt men - dat zijn vooral chirurgen - dat een psychiater niets weet en niets kan.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten