Niet behandelen als het kan, maar als het moet

31 oktober 2013

Levert een arts altijd goede zorg als hij alle regels en voorschriften heeft opgevolgd, en alle mogelijkheden voor onderzoek en behandeling heeft benut? Ik denk van niet. Het grote publiek denkt van wel, en veel artsen handelen ernaar.

Screeningsonderzoek
Wat onze lichamelijke gezondheid betreft, heerst bij (te) veel mensen het idee dat er nooit genoeg onderzoek naar gedaan kan worden. Dat idee wordt gevoed door artsen en wetenschappers die pleiten voor allerlei grootschalige screeningsonderzoeken, of voor preventieve vaccinaties waarvan het nut onduidelijk is. Iedereen in de medische wereld weet dat er vaak overbodig onderzoek wordt gedaan. Omdat de patiŽnt het eist, heet het dan, of omdat de dokter wil uitsluiten dat hij niet alles heeft geprobeerd. Dat kost niet alleen veel geld, het kan van gezonde mensen ook patiŽnten maken.

Total loss
Hoogleraar cardiologie Arend Jan Dunning schreef in 2002 in zijn boek ‘Broeder ezel. Over het onvermogen van de geneeskunde’: ‘De samenleving, gewend aan controlebeurten en service van alle elektrische en mechanische apparatuur, eist steeds meer check-ups, waartoe bevolkingsonderzoek, bedrijfsgeneeskundige controle, regelmatig bezoek aan huisarts of internist de instrumenten moeten vormen. De overeenkomst tussen mens en machinerie is echter zeer gebrekkig en de enige samenhang is, dat er geen garantie bestaat tegen total loss.’

Overbodig en ondoelmatig
Het lijkt erop dat zijn waarschuwende woorden weinig effect hebben gehad, want er wordt in ziekenhuizen juist veel te veel behandeld. Augustus vorig jaar stelde oud-minister van Volksgezondheid Ab Klink dat een besparing van zes miljard euro in de zorg haalbaar is als artsen afzien van overbodige en ondoelmatige handelingen. De koepel van academische ziekenhuizen NFU constateerde in juni dit jaar dat tien tot twintig procent van de ziekenhuiszorg patiŽnten geen gezondheidswaarde biedt.
Zorg is overbodig, en soms zelfs verkeerd. Intussen wil minister van Volksgezondheid Edith Schippers de total body scan als preventieve screening onder voorwaarden toestaan. Ze heeft de Gezondheidsraad hierover om advies gevraagd.  

Gemiddelde patiŽnt
Het lijkt erop dat er ťťn basisregel ontbreekt die nodig is om de veiligheid van patiŽnten en de kwaliteit van zorg zo veel mogelijk te waarborgen: niet behandelen als het kŠn, maar alleen als het můťt. Mensen zijn nou eenmaal geen machines, ook al worden ze daar in medisch-biologisch onderzoek toe gereduceerd. En geen enkele patiŽnt is een gemiddelde patiŽnt. Dat laatste moet geen reden zijn om ‘voor de zekerheid’ maar alles te doen wat kan, maar juist om uit te zoeken wat echt nodig is. En dat kan regelmatig weleens minder zijn in plaats van meer.

Malou van Hintum

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

FACT-werk en specialistische zorg in ťťn team

ĎBinnen GGZ Noord-Holland-Noord hebben we drie programmaís geschreven die de komende drie jaar hun beslag moeten krijgení, vertelt Marijke van Putten, lid van de raad van bestuur. ĎVoorheen werkten we via twee sporen: de FACT-teams en diagnostisch gerichte specialistische teams. Deze voegen we samen tot geÔntegreerde teams die wijk- en herstelgericht zijn. Teams met ervaringsdeskundigen en IPS-medewerkers die mensen begeleiden naar werk, maar ook met specialistische behandelkennis.í
Meer

Reageer |  reacties

Psychisch gezond in een opgewarmde aarde

Discussieforum over professionaliteit in de zorg voor medisch specialisten, artsen, psychologen, bestuur en management. Van Der Hoef & Partners biedt u een platform, of forum, dat gebruikt zal worden om themaís die van belang zijn bij de dagelijkse praktijk van de geneeskunde te belichten. Een ruimte voor het voeren van een discours.
Meer

Reageer |  reacties

Het is ontegenzeggelijk de schuld van de manager; of niet soms?

In haar column in Medisch Contact van juni 2017 probeert Esther van Fenema aan een peuter uit te leggen wat een manager doet: ĎEen manager is een meneer of een mevrouw die dingen regelt en heel veel moet vergaderen met andere mensen om die dingen te kunnen regelení waarop de kleuter stampvoetend roept: ĎJa maar wat kan hij dan?í. Ik vroeg me af hoe zij aan diezelfde peuter zou uitleggen wat een psychiater doet? Ik neem aan dat zij het zo zou weten uit te leggen dat die peuter ervan overtuigd is, dat een psychiater heel wat kan ook al zegt men - dat zijn vooral chirurgen - dat een psychiater niets weet en niets kan.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten