Transitie in de zorg?

11 september 2014

De grootste veranderingen moeten nog komen. De demografische veranderingen en de gevolgen van onze leefstijl zullen zich in de komende twintig jaar pas echt laten voelen via een radicaal andere zorgvraag. Waar de zorg nu ongeveer 10 procent van het bruto nationaal product kost, daar zal dat volgens schattingen in 2035 gestegen zijn tot 20 procent en daarbij zijn out-of-pocket kosten niet meegerekend. Als we met zijn allen niet een radicaal andere zorg durven ontwerpen zal dat het faillissement van ons land betekenen.

De diagnose
De diagnose: onze zorg is niet in staat om met de uitdagingen van de toenemende hoeveelheid mensen met chronische aandoeningen om te gaan. Volgens het CBS zal de gemiddelde Nederlandse man 43 jaar lang met een chronische aandoening leven en een vrouw 48 jaar.

Prachtige verklaringen
Wordt er iets aan gedaan? In het najaar van 2012 kwamen overheden bij elkaar in New York voor de VN conferentie over de gevolgen van de toename van niet overdraagbare aandoeningen. Er volgden prachtige verklaringen. Een jaar later kwamen de Europese overheden bijeen in Wenen. Meer mooie verklaringen. Een paar weken geleden stond in een redactioneel commentaar van de Lancet  “Niet infectieuze aandoeningen zijn wereldwijd verantwoordelijk voor twee derde van de sterfgevallen. De opkomst van chronische aandoeningen is onbetwistbaar de belangrijkste uitdaging voor de zorg.” We zeggen telkens de goede dingen, maar gaan door de verkeerde te doen.

De werkelijke oorzaken
Het is vreemd dat als artsen de belangrijkste sterfteoorzaken op moeten noemen, ze aankomen met hartinfarct, kanker, CVA en diabetes. Het zijn in werkelijkheid roken, alcoholmisbruik, zittend leven en een ongezond voedingspatroon. Als je er op die manier naar kijkt is het natuurlijk begrijpelijk dat we een zorg gekregen hebben die mensen effectief in leven weet te houden, maar aan de oorzaken nauwelijks iets verandert. 

Wat er moet gebeuren
Is er alsjeblieft iemand die leiderschap toont en de zorg op de sneltrein zet naar de toekomst? Dingen die absoluut moeten gebeuren zijn eigenlijk wel bekend, maar het gebeurt mondjesmaat. Hier zijn er een paar. 

Financieel moeten overheidsgelden verschuiven van het in leven houden van mensen naar het voorkomen dat ze zorg nodig hebben. Dat is een uitdaging voor de hele samenleving. Daarbij moeten ook patiŽnten een cruciale rol spelen, niet pro forma aan tafel zitten en ja knikken. 

Gedragsverandering
Omdat de klinische geneeskunde veel te weinig geÔnvesteerd heeft in onderzoek naar gedragsverandering, zal er intensiever moeten worden samengewerkt met andere disciplines en dat betekent een veel bescheidener rol voor medici. De dokter als prima donna van de zorg, dat hoeft niet meer.

Ander onderzoek
Een ruimer mandaat voor gedragsverandering zal ook moeten leiden tot de erkenning dat de wetenschappelijke eisen die aan de klinische wetenschap gesteld worden niet bepalend kunnen zijn voor het werken op gebied van gedragsverandering. Gedragswetenschappelijk onderzoek is minder simpel dan de klinische modellen waarbij gekeken wordt wat stof A doet in vergelijking met een placebo en een stof B, binnen een zo homogeen mogelijke populatie. We hoeven niet nog meer onderzoek dat in de realiteit van echte mensen die elke dag beslissen wat ze eten, drinken, hoe ze zich bewegen, geen betekenis heeft. 

Anders omgaan met belangen
We moeten beter omgaan met de vele gevestigde belangen in de zorg. Voortdurende innovatie klinkt als een heilig dogma, maar in feite is het vaak een manier om de zorg duurder te maken zodat er meer mensen van mee kunnen profiteren. 

Dat moet allemaal gebeuren en nog veel meer. Want we redden het niet als de zorg zich blijft slepen van ziektegeval naar ziektegeval, en we het definitieve antwoord blijven zoeken in het ontwikkelen van protocollen en het werken aan efficiŽntere zorg. 

Vacatures

MEER OVER DEZE VACATURE >>

Opinie

FACT-werk en specialistische zorg in ťťn team

ĎBinnen GGZ Noord-Holland-Noord hebben we drie programmaís geschreven die de komende drie jaar hun beslag moeten krijgení, vertelt Marijke van Putten, lid van de raad van bestuur. ĎVoorheen werkten we via twee sporen: de FACT-teams en diagnostisch gerichte specialistische teams. Deze voegen we samen tot geÔntegreerde teams die wijk- en herstelgericht zijn. Teams met ervaringsdeskundigen en IPS-medewerkers die mensen begeleiden naar werk, maar ook met specialistische behandelkennis.í
Meer

Reageer |  reacties

Psychisch gezond in een opgewarmde aarde

Discussieforum over professionaliteit in de zorg voor medisch specialisten, artsen, psychologen, bestuur en management. Van Der Hoef & Partners biedt u een platform, of forum, dat gebruikt zal worden om themaís die van belang zijn bij de dagelijkse praktijk van de geneeskunde te belichten. Een ruimte voor het voeren van een discours.
Meer

Reageer |  reacties

Het is ontegenzeggelijk de schuld van de manager; of niet soms?

In haar column in Medisch Contact van juni 2017 probeert Esther van Fenema aan een peuter uit te leggen wat een manager doet: ĎEen manager is een meneer of een mevrouw die dingen regelt en heel veel moet vergaderen met andere mensen om die dingen te kunnen regelení waarop de kleuter stampvoetend roept: ĎJa maar wat kan hij dan?í. Ik vroeg me af hoe zij aan diezelfde peuter zou uitleggen wat een psychiater doet? Ik neem aan dat zij het zo zou weten uit te leggen dat die peuter ervan overtuigd is, dat een psychiater heel wat kan ook al zegt men - dat zijn vooral chirurgen - dat een psychiater niets weet en niets kan.
Meer

Reageer |  reacties

Nascholingstrajecten